Muhasebe Haberleri
Yurt Dışına Kiralanan Vinçlerde Amortisman Ayrılır mı?
Geçici İhracat Yoluyla Kiralanan Sabit Kıymetlerin Vergisel Durumu
Giriş
İnşaat ve ağır kaldırma sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar, sahip oldukları vinçleri zaman zaman yurt dışındaki firmalara geçici ihracat yoluyla kiralayabilmektedir.Ancak bu durumda, vinçler işletmede fiilen kullanılmadığından amortisman ayrılıp ayrılamayacağı konusunda tereddüt oluşmaktadır.
Bu soruya yanıt, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 02.03.2016 tarihli özelgesinde verilmiştir.
Olayın Özeti
Bir Türk inşaat firması, Türkiye’de faaliyet göstermekte olup yurt dışında herhangi bir şubesi bulunmamaktadır. Firma, aktifinde kayıtlı bir vinci geçici ihracat kapsamında yurt dışındaki bir şirkete birkaç yıl süreyle kiralamıştır. Ancak vinç kiralama süresince Türkiye sınırları dışında bulunduğundan şu soru ortaya çıkmıştır:
Yurt dışına kiralanan vinç için amortisman ayrılabilir mi?
Vergi Usul Kanunu Açısından Değerlendirme
1) Amortismanın Temel Şartları
Vergi Usul Kanunu’nun 313. maddesi uyarınca, bir iktisadi kıymetin amortismana tabi tutulabilmesi için:
İşletmenin aktifinde kayıtlı olması,
Kullanıma hazır halde bulunması,
İşletmede bir yıldan fazla kullanılması,
Yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması gerekir.
Yani, varlık işletmenin malvarlığında yer almalı ve gelir elde etmeye yönelik bir amaçla kullanılmalıdır.
2) Amortisman Süresi ve Başlangıcı
VUK’un 320. maddesi gereğince, amortisman süresi iktisadi kıymetin aktife girdiği yıldan itibaren başlar. Bu, kıymetin fiilen nerede kullanıldığından bağımsız olarak geçerlidir yeter ki kıymet işletmeye ait ve faal durumda olsun.
3) Ömür ve Amortisman Oranı
Amortisman oranları, 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ve onu değiştiren diğer tebliğlerle belirlenmiştir (339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Tebliğler). Vinçler genellikle “İnşaat makineleri” sınıfında yer alır ve faydalı ömrü 10 yıl, amortisman oranı %10 olarak uygulanır.
Sonuç ve Değerlendirme
Özelgede açıkça belirtildiği üzere:
Vergi Usul Kanunu’nun 313. maddesindeki şartları taşıyan, işletmenin aktifinde kayıtlı ve amortismana tabi iktisadi kıymetler için amortisman ayrılabilir.
Dolayısıyla, yurt dışına kiralanan vinç işletme aktifinde kayıtlıysa ve ekonomik ömrü devam ediyorsa, amortisman ayrılmasına engel yoktur.
Bu durumda vinç, Türkiye’de kullanılmasa bile, amortisman gideri muhasebe kayıtlarında dikkate alınabilir.
Uygulama Örneği
DurumUygulamaVinç aktif kayıtta ve geçici ihracatla kiradaAmortisman ayrılabilir.Vinç tamamen satılmış veya devredilmişseAmortisman ayrılamaz.Yurt dışı şube adına kayıtlıysaAmortisman, şube muhasebesinde dikkate alınır.Vinç atıl durumda ama kullanılabilir haldeyseAmortisman ayrılabilir.
Muhasebe Kaydı Örneği
740 Genel Yönetim Giderleri ........... XXX
257 Birikmiş Amortismanlar ........... XXX
Açıklama:Yurt dışına kiralanan vinç için dönem sonunda ayrılan amortisman tutarı bu şekilde kaydedilir.
Özelgedeki Konu İle İlgili 10 Soru – 10 Cevap
SoruCevapYurt dışına kiralanan vinç için amortisman ayrılır mı?Evet, aktif kayıtlıysa ayrılır.Geçici ihracatla gönderilen vinçler işletme dışında sayılır mı?Hayır, işletmenin varlığı sayılır.Yurt dışında şube yoksa amortisman hakkı etkilenir mi?Hayır, etkilenmez.Vinç aktiften çıkarılırsa ne olur?Amortisman ayrılmaz.Faydalı ömür kaç yıldır?Genellikle 10 yıl (%10 oran).Kiralama süresi amortismanı sınırlar mı?Hayır, faydalı ömür esas alınır.Vinç Türkiye’ye geri dönmezse ne olur?Satış veya devri halinde amortisman durur.Kira geliri Türkiye’de vergilendirilir mi?Evet, Türkiye’de kurum kazancına dahildir.Yurt dışı kullanımı amortisman hesabını etkiler mi?Hayır, aktif kayıt devam ettiği sürece etkilenmez.Bu durumda amortisman oranı değişir mi?Hayır, standart oranda uygulanır.
ÖRNEK ÖZELGE
T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMÜKELLEF HİZMETLERİ USUL GRUP MÜDÜRLÜĞÜ Sayı:67854564-1741-12702/03/2016Konu:Yurt dışına kiralanan vinç için amortisman ayrılıp ayrılmayacağı
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, yurt dışında şubeniz bulunmadığı ve inşaat, onarım hizmeti yapmadığınız ve aktifinizde kayıtlı bulunan vinci, geçici ihracatla … yıl süreliğine kiraladığınız belirtilerek, söz konusu vinç için kiralama süresinde amortisman ayrılıp ayrılmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü istenilmektedir.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesinde, işletmede bir yıldan fazla kullanılan yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin, bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesinin amortisman mevzuunu teşkil edeceği hükme bağlanmıştır.
Bu hüküm uyarınca bir iktisadi kıymetin amortismana tâbi tutulabilmesi için, işletmenin aktifinde kayıtlı olması, kullanıma hazır halde bulunması, işletmede bir yıldan fazla kullanılması, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması gerekmektedir.
Diğer taraftan mezkur Kanunun 315 inci maddesinde, mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa edecekleri; 320 nci maddesinde ise amortisman süresinin, kıymetlerin aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun 315 inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden, amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki liste ile açıklanmıştır.
Buna göre, Vergi Usul Kanununun 313 üncü maddesindeki şartları haiz işletmeniz aktifinde kayıtlı bulunan ve yurt dışına kiraladığınız iktisadi kıymetler için amortisman ayırmanız mümkün bulunmaktadır.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER
Rölöve, Restorasyon ve Restitüsyon Harcamalarının Vergisel Niteliği: Özel Maliyet Bedeli mi, Doğrudan Gider mi?
İş Ortaklıklarında Ortaklara Ait Taşıtların Kullanımı ve Gider Kaydı
Kaynak: GİB Özelge
Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.
Anahtar Kelimeler
yurt dışı kiralama, vinç amortismanı, geçici ihracat, sabit kıymet amortismanı, VUK 313, amortisman oranı, inşaat ekipmanı amortismanı, kiralık vinç, amortisman süresi, işletme aktifleri, 333 sıra no.lu tebliğ, faydalı ömür, kiralama vergilendirmesi, amortisman kaydı, yurt dışına vinç kiralama, maliyet muhasebesi, vergi usul kanunu, iktisadi kıymet, amortisman gideri, amortisman uygulaması
