Gayrimenkul sermaye iradı elde eden mükellefler açısından yıllık gelir vergisi beyannamesinde hangi giderlerin indirilebileceği, uygulamada en çok tereddüt edilen başlıklardan biridir. Özellikle kiraya verilen bir meskenin satın alınması sürecinde satıcı firma ile yaşanan uyuşmazlıklar nedeniyle yapılan dava masraflarının, kira gelirinin beyanında gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı sıkça sorulmaktadır. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü tarafından verilen 08.08.2022 tarihli ve E-84098128-120[74-2021/3]-410874 sayılı özelge, satın alınan meskene ilişkin inşaat firmasıyla yapılan sözleşmenin dava konusu edilmesi nedeniyle ödenen yargılama giderlerinin kira geliri beyannamesinde indirilip indirilemeyeceğine açıklık getirmektedir. Bu yazıda konu, yalnızca söz konusu özelgede yer alan somut olay üzerinden ele alınmaktadır. Özelgede Yer Alan Somut Olay Nedir? Özelgede yer alan olayda mükellef, 2015 yılında bir inşaat şirketinden bir mesken satın almıştır. Daha sonra, 03.10.2016 tarihli sözleşmede belirtilen hususların yerine getirilmemesi nedeniyle ilgili şirket aleyhine dava açmıştır. Ancak dava 26.01.2021 tarihinde mükellef aleyhine sonuçlanmış ve bu nedenle 01.04.2021 tarihinde toplam 4.229,00 TL tutarında yargılama gideri ve karşı taraf vekalet ücreti ödenmiştir. Mükellef, yaptığı bu ödemenin 2021 takvim yılına ilişkin vereceği yıllık gelir vergisi beyannamesinde kira gelirinden indirim konusu yapılıp yapılamayacağını sormuştur. Örnek Vak’a ile Olayın Akışı? Konuyu daha anlaşılır hale getirmek için özelgedeki olayı örnek vak’a diliyle somutlaştıralım. Ahmet Bey, 2015 yılında İzmir’de bir inşaat firmasından bir daire satın alır. Satın alma sonrasında, firma ile imzalanan sözleşmede yer alan bazı yükümlülüklerin yerine getirilmediğini düşünür. Bunun üzerine inşaat şirketine karşı dava açar. Ancak dava süreci sonunda mahkeme Ahmet Bey aleyhine karar verir. Karar sonucunda Ahmet Bey, 2021 yılında 4.229,00 TL tutarında yargılama gideri ve karşı taraf vekalet ücreti ödemek zorunda kalır. Ahmet Bey’in aklındaki temel soru şudur: Bu daireyi kiraya verdiğim için kira geliri elde ediyorum. O halde bu daireyle bağlantılı dava nedeniyle ödediğim yargılama giderlerini kira gelirimden düşebilir miyim? İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının özelgesi, bu soruya açık biçimde olumsuz cevap vermektedir. Gayrimenkul Sermaye İradı Nedir? 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesine göre, maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen gelirler gayrimenkul sermaye iradı sayılmaktadır. Bu çerçevede, kiraya verilen bir meskenden elde edilen gelir gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilmektedir. Özelgedeki somut olayda da, mükellefin kiraya verdiği meskenden elde ettiği gelir bu kapsamda değerlendirilmektedir. Kira Gelirinde Gayrisafi Hasılat Nasıl Belirlenir? Gelir Vergisi Kanununun 72 nci maddesinde, gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılatın, kiraya verilen mal ve haklardan bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin toplamı olduğu hükme bağlanmıştır. Bu nedenle kira gelirinin vergilendirilmesinde ilk esas, yıl içinde tahsil edilen kira bedelidir. Ancak safi iradın bulunabilmesi için bazı giderlerin hasılattan indirilmesi mümkündür. Burada belirleyici olan husus ise hangi giderlerin kanunen indirim konusu yapılabileceğidir. Kira Gelirinden Her Harcama İndirilebilir mi? Hayır. Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde, gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde gerçek gider usulü tercih edilmişse hangi giderlerin indirilebileceği bentler halinde sınırlı olarak sayılmıştır. Bu nedenle kira gelirinden indirilebilecek giderler, ancak kanunda açıkça yer alan gider kalemleri ile sınırlıdır. Başka bir ifadeyle, kiraya verilen taşınmazla ekonomik veya dolaylı bağlantısı bulunan her harcama otomatik olarak gider sayılmaz. Özelgedeki değerlendirme de tam olarak bu ilkeye dayanmaktadır. Yargılama Giderleri GMSİ Beyannamesinde Gider Sayılır mı? Özelgede verilen sonuca göre hayır. Kiraya verilen gayrimenkulün satın alınması sırasında inşaat firması ile yapılan sözleşmede yer alan şartların yerine getirilmemesi nedeniyle açılan dava sonucunda ödenen yargılama giderlerinin, kira gelirinin tespitinde gider olarak dikkate alınabileceğine ilişkin Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle söz konusu yargılama giderlerinin, 2021 yılında elde edilen kira gelirinden indirim konusu yapılması mümkün değildir. Karşı Taraf Vekalet Ücreti Kira Gelirinden Düşülür mü? Özelgedeki olayda yapılan ödeme yalnızca mahkeme giderinden ibaret değildir. Aynı zamanda karşı taraf vekalet ücretini de içermektedir. Ancak vergi idaresi, toplam ödemenin tamamını birlikte değerlendirmiş ve bu tutarların hiçbirinin gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde gider olarak dikkate alınamayacağını belirtmiştir. Dolayısıyla karşı taraf vekalet ücreti de kira gelirinden düşülebilecek bir gider olarak kabul edilmemiştir. Dava Kiraya Verilen Meskenle İlgiliyse Sonuç Değişir mi? Hayır. Özelgede dikkat çeken noktalardan biri budur. Dava, kiraya verilen taşınmazla ilgili olsa da, bu durum tek başına gider indirimi için yeterli görülmemiştir. Vergi idaresi, taşınmazın satın alınması aşamasında satıcı ile yapılan sözleşmeden doğan uyuşmazlık nedeniyle katlanılan yargılama giderlerinin, Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde yer alan giderlerden biri olmadığını vurgulamıştır. Bu nedenle dava konusu taşınmazın daha sonra kiraya verilmiş olması, yargılama giderlerine kira geliri açısından indirilebilir nitelik kazandırmamaktadır. Gerçek Gider Yöntemi Seçilmiş Olsa Bile Bu Giderler İndirilebilir mi? Hayır. Özelgedeki sonuç, gerçek gider yönteminin seçilmesi halinde dahi değişmemektedir. Çünkü gerçek gider usulünde indirilebilecek harcamalar kanunda sınırlı şekilde sayılmıştır. Yargılama giderleri ve karşı taraf vekalet ücreti bu bentler arasında yer almadığı için, gerçek gider yönteminin seçilmiş olması da bu ödemelerin indirimine imkan vermemektedir. Vergi Usul Kanunundaki Özel Mukavele Hükmü Neden Anılmıştır? Özelgede ayrıca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasına da yer verilmiştir. Bu hükme göre, vergi kanunlarıyla kabul edilen haller dışında, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna ilişkin özel sözleşmeler vergi dairelerini bağlamaz. Bu atıf, satıcı ile yapılan sözleşmenin veya bu sözleşmeye dayalı dava sürecinin, vergi mevzuatında açıkça gider sayılmayan bir ödemeyi kendiliğinden indirilebilir hale getirmeyeceğini göstermektedir. Bu Özelgenin En Önemli Sonucu Nedir? Bu özelgenin temel sonucu şudur: Kiraya verilen meskenin satın alınması aşamasında satıcı ile yapılan sözleşmenin ihlali nedeniyle açılan dava sonucunda ödenen yargılama giderleri ve karşı taraf vekalet ücreti, kira geliri beyannamesinde indirim konusu yapılamaz. Başka bir ifadeyle, taşınmazla bağlantılı olsa bile, bu tür dava giderleri Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde sayılan giderler arasında yer almadığı için gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde dikkate alınamaz. Sonuç İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının 08.08.2022 tarihli özelgesine göre, kiraya verilen gayrimenkulün satın alınması sırasında satıcı inşaat firması ile yapılan sözleşmede belirtilen şartların yerine getirilmemesi nedeniyle açılan dava sonucunda ödenen yargılama giderleri ile karşı taraf vekalet ücreti, 2021 yılında elde edilen kira gelirinden indirilemez. Bu ödemeler, Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde sayılan giderler arasında yer almadığından, gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde gider olarak da dikkate alınamaz. Bu özelge, özellikle kira geliri beyannamesinde yargılama gideri indirilir mi, karşı taraf vekalet ücreti kira gelirinden düşülür mü, gayrimenkul alımına ilişkin dava masrafları gider yazılır mı ve GMSİ beyannamesinde indirilemeyen giderler nelerdir sorularına somut olay üzerinden açıklık sağlamaktadır. Özelgedeki Somut Durum İle İlgili Soru ve Cevaplar SoruCevapYargılama gideri kira gelirinden düşülür mü?Hayır. Bu özelgedeki somut olaya göre, satıcı firmaya karşı açılan dava nedeniyle ödenen yargılama giderleri kira gelirinden indirilemez.Karşı taraf vekalet ücreti GMSİ beyannamesinde gider yazılır mı?Hayır. Karşı taraf vekalet ücreti de gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde gider olarak dikkate alınamaz.Gayrimenkul satın alma sürecindeki dava masrafları kira gelirinden düşülür mü?Hayır. Taşınmazın satın alınmasına ilişkin uyuşmazlık nedeniyle yapılan bu harcamalar, Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde sayılan giderler arasında yer almamaktadır.Dava kiraya verilen meskenle ilgiliyse gider indirimi mümkün olur mu?Hayır. Taşınmazla bağlantılı olması tek başına yeterli değildir; giderin kanunda açıkça yer alması gerekir.Gerçek gider yöntemi seçilirse yargılama gideri indirilebilir mi?Hayır. Gerçek gider yöntemi seçilmiş olsa bile, özelgedeki bu giderler indirilemez.GMSİ beyannamesinde hangi giderler indirilebilir?Sadece Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesinde bentler halinde sayılan giderler indirilebilir.Mahkeme masrafı neden vergi matrahından düşülemiyor?Çünkü özelgede bu ödemenin Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesi kapsamında indirilebilir gider olarak düzenlenmediği belirtilmiştir.bHayır. Vergi Usul Kanununa göre, vergi kanunlarının kabul ettiği haller dışında özel sözleşmeler vergi dairelerini bağlamaz.2021 yılında ödenen 4.229 TL tutar kira geliri beyannamesinde dikkate alınabilir mi?Hayır. Ne indirim konusu yapılabilir ne de gider olarak kabul edilebilir.Bu özelgenin temel sonucu nedir?Satın alınan meskene ilişkin dava nedeniyle ödenen yargılama giderleri ve karşı taraf vekalet ücreti, kira gelirinin beyanında indirilemez. ___________________________________________ T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIİzmir Vergi Dairesi BaşkanlığıGelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-84098128-120[74-2021/3]-41087408.08.2022Konu:Satın aldığınız meskene ilişkin inşaat firmasıyla yapılan sözleşmenin dava konusu edilmesi nedeniyle ödenen yargılama giderlerinin kira gelirinizin beyanında indirim konusu yapılıp yapılmayacağı  İlgi:a)06/04/2021 tarihli dilekçeniz.b)19/04/2021 tarihli özelge talep formunuz.             İlgide kayıtlı dilekçe ve özelge talep formunda, … adresinde bulunan meskeni 2015 yılında … İnşaat A.Ş. firmasından satın aldığınızı, ilgili firmayla yapılan 03.10.2016 tarihli sözleşmede belirtilen hususların yerine getirilmemesinden dolayı şirket aleyhine dava açtığınızı, davanın 26.01.2021 tarihinde aleyhinize sonuçlanması nedeniyle 01.04.2021 tarihinde yargılama gideri ve karşı taraf vekâlet ücreti toplamı olarak 4.229,00-TL tutarında ödeme yaptığınızı belirterek, ödemiş olduğunuz söz konusu tutarın, 2021 takvim yılına ilişkin olarak vereceğiniz yıllık gelir vergisi beyannamenizde kira gelirinden indirim konusu yapılıp yapılamayacağı veya gider olarak dikkate alınıp alınamayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.             193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde; maddede bentler halinde sayılan mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyedleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmıştır.             Aynı Kanunun 72 nci maddesinde ise gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılatın 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarı olduğu hükmü yer almaktadır.             Anılan Kanunun 74 üncü maddesinde de; gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde gerçek gider usulünün tercih edilmesi halinde, mezkûr Kanunun 21 inci maddesine göre istisna edilen gayrisafi hasılata isabet edenler hariç olmak üzere gayrisafi hasılattan yalnızca bu maddede bentler halinde yazılı giderlerin indirilebileceği hükmüne yer verilmiştir.             Buna göre; gayrimenkul sermaye iradının safi tutarının tespitinde, hangi harcamaların gider olarak dikkate alınabileceği bentler halinde sayılmak suretiyle belirlenmiş olup, kiraya verilen gayrimenkulün satın alınmasında, inşasına ilişkin şartların belirlendiği sözleşmenin dava konusu edilmesi nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin, kira gelirinin tespitinde gider olarak dikkate alınabileceği hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.             Diğer taraftan; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Vergi kanunlarıyla kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna müteallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.” hükmü yer almıştır.             Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre; gayrimenkulün satın alınması aşamasında satıcıyla aranızda yapılan sözleşmede belirtilen şartların yerine getirilmemesinden dolayı tarafınızca açılan dava sonucu verilen mahkeme kararına istinaden yargılama giderlerine ilişkin olarak yapmış olduğunuz ödemelerin, 2021 yılında elde edeceğiniz beyana konu kira gelirinden indirim konusu yapılamayacağı gibi söz konusu ödemelerin, Gelir Vergisi Kanununun 74 üncü maddesi kapsamında gayrimenkul sermaye iradınızın safi tutarının tespitinde gider olarak da dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.             Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. HESAPLAMA PROGRAMLARI Hesaplama Araçları Kaynak: İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü, 08.08.2022 tarih ve E-84098128-120[74-2021/3]-410874 sayılı özelge. Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.