Amortisman, işletmelerin kullandıkları iktisadi kıymetlerin zamanla yıpranma, aşınma veya değer kaybını muhasebeleştirme sürecidir. İşletme varlıklarının doğru şekilde itfa edilmesi, hem finansal tabloların gerçeğe uygunluğu hem de vergi mevzuatına uygunluk açısından son derece önemlidir. Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 12.06.2018 tarihli özelgesi, araçlarda amortisman oranlarının belirlenmesine ilişkin uygulamayı netleştirmektedir. 1. Amortismanın Yasal Dayanağı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 313. maddesinde amortismanın kapsamı belirlenmiştir. Buna göre, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan iktisadi kıymetler amortismana tabidir. Aynı Kanun’un 315. maddesi ise amortisman oranlarının, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen faydalı ömür esas alınarak uygulanacağını hükme bağlamaktadır. 2. Amortisman Oranlarının Belirlenmesinde Esas Tebliğler Maliye Bakanlığı, amortisman oranlarını 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki listede açıklamıştır. Bu liste, zaman içinde 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Tebliğlerle güncellenmiştir. Bu listeye göre, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömrü ve amortisman oranı sektörel bazda ve kullanım türüne göre değişmektedir. 3. N1 Sınıfı Araçlar İçin Amortisman Uygulaması Söz konusu özelgeye göre, N1 sınıfı araçlar, yani kamyonet statüsündeki ticari araçlar, hafif kamyonlar (yüksüz ağırlığı 6 tona kadar olanlar) sınıfında değerlendirilir. 333 No.lu Tebliğ’in (6.3.) bölümünde, bu tür araçların faydalı ömrü 4 yıl, amortisman oranı ise %25 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, X plakalı ve ruhsatta kamyonet olarak kayıtlı N1 sınıfı aracın amortismanı şu şekilde uygulanmalıdır: Faydalı ömür: 4 yıl Amortisman oranı: %25 Bu oran doğrultusunda, araç bedeli her yıl eşit tutarlarda olmak üzere dört yılda tamamen itfa edilir. 4. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Araçların sınıflandırılması ruhsattaki tanıma göre yapılmalıdır. N1 sınıfı ticari araçlar için amortisman oranı sabit %25’tir. Amortisman uygulaması iktisadi kıymetin aktifleştirildiği yıldan itibaren başlar. Aracın kullanım ömrü dolmadan satılması durumunda, kalan değer satış kazancına dahil edilir. Hatalı amortisman oranı kullanılması, mali tabloların ve vergi beyanlarının yanlış olmasına yol açabilir. 5. Sonuç Gaziantep Vergi Dairesi’nin görüşüne göre, N1 sınıfı kamyonetler ve hafif ticari araçlar için amortisman oranı %25, faydalı ömür ise 4 yıl olarak uygulanmalıdır. Bu oran, Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesi ve 333 Sıra No.lu Tebliğ hükümlerine dayanmaktadır. Bu çerçevede, işletmelerin araç amortismanlarını doğru sınıflandırarak muhasebeleştirmesi, hem vergi mevzuatına uyum hem de finansal doğruluk açısından büyük önem taşır. 10 Soru ve 10 Cevap SoruCevap1. N1 sınıfı araç nedir?Yük taşıma amaçlı, azami ağırlığı 3,5 tona kadar olan hafif ticari araçlardır.2. N1 sınıfı araçlar için amortisman oranı nedir?%25 amortisman oranı uygulanır.3. Bu araçların faydalı ömrü kaç yıldır?4 yıl olarak belirlenmiştir.4. Amortisman oranı hangi tebliğe dayanmaktadır?333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne.5. Amortisman ne zaman başlar?Aracın aktife alındığı yıldan itibaren.6. Hatalı amortisman oranı uygulanırsa ne olur?Vergi matrahı hatalı çıkar, cezai yaptırım doğabilir.7. Kamyonetler hangi sınıfta değerlendirilir?Hafif kamyonlar (6 tona kadar) sınıfında değerlendirilir.8. Vergi Usul Kanunu amortismanı hangi maddelerde düzenler?313 ve 315. maddelerde.9. Amortisman oranını kim belirler?Maliye Bakanlığı belirler ve tebliğ ile yayımlar.10. Amortismanın amacı nedir?Varlığın kullanım süresince değer kaybını muhasebeleştirmektir. ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı Usul Müdürlüğü    Sayı:72788441-105-E.3679612.06.2018Konu:Araçlarda Amortisman Oranlarının Uygulanması  İlgide kayıtlı talep formunda, X plakalı … marka N1 sınıfı aracın amortisman oranında tereddüde düşüldüğünden bahisle özelge talep etmiş bulunmaktasınız. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun “Amortisman Mevzuu” başlıklı 313 üncü maddesinde; işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesinin amortisman mevzuunu teşkil edeceği hükme bağlanmıştır. Kanunun 315 inci maddesine göre ise mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa edecekleri ve ilan edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerinin dikkate alınacağı hükme bağlanmış olup, söz konusu maddenin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ile açıklanmıştır. Söz konusu amortisman listesinin (6.3.) bölümünde, hafif kamyonlar (yüksüz ağırlığı 6 tona kadar olanlar) ve kamyonetlerin faydalı ömürleri 4 yıl, amortisman oranı ise %25 olarak belirlenmiştir. Buna göre X plakalı, … markalı ve ruhsatında cinsi kamyonet olarak işli, N1 sınıfı aracınızın faydalı ömrünün 4 yıl ve amortisman oranının % 25 olarak dikkate alınmak suretiyle itfa edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim.                           (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Zirai Hibe Desteği ile Yapılan Yatırımların Vergisel Durumu Yabancı Para Cinsinden Kredilerde Kur Farkı Hesaplama: Anapara mı, Ödenen Taksit mi Esas Alınır? Veraset Yoluyla Edinilen Gayrimenkullerin Kira Geliri Beyanında Amortisman Gideri Yazılabilir mi? Satışı Yapılan Ürünlerin Nakliyesinde Kullanılan Araç Giderleri ve Amortisman Uygulaması Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.