İktisadi Kıymetlerin Amortisman Süresi ve Finansman Giderlerinin Vergisel Durumu Giriş Enerji yatırımları gibi büyük ölçekli sabit kıymet alımlarında, şirketler genellikle döviz kredileriyle finansman sağlar. Ancak bu kredilere ait faiz ve kur farklarının hangi dönemde giderleştirileceği veya iktisadi kıymetin maliyetine eklenip amortisman yoluyla mı itfa edileceği konusunda sıkça tereddüt yaşanır.Bu konuda Konya Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 27.04.2016 tarihli özelgesi, özellikle termik santral alımı gibi büyük yatırımlar açısından önemli bir açıklama getirmiştir. Olayın Özeti Bir enerji şirketi, satın aldığı termik santralin finansmanında döviz kredisi kullanmıştır. İlk yıl oluşan kredi faizleri ve kur farkları, iktisadi kıymetin maliyetine eklenmiştir. Takip eden yıllarda da aynı yöntem sürdürülmüştür. Ancak şirketin kafasındaki soru şudur: Kredi vadesi, amortisman süresinden daha uzun sürerse kalan yıllardaki faizleri ve kur farklarını amortismanla mı yoksa doğrudan gider olarak mı işlemeliyim? Vergi Usul Kanunu ve Tebliğlere Göre Değerlendirme 1- Maliyet Bedelinin Kapsamı Vergi Usul Kanunu’nun 262. maddesi, maliyet bedelini şu şekilde tanımlar: İktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılmasıyla ilgili yapılan ödemeler ve bunlara müteferri giderlerin toplamıdır. Ayrıca 269. madde uyarınca gayrimenkuller, tesisatlar, makineler ve teçhizatlar maliyet bedeliyle değerlenir. Bu tanım, finansman kaynaklı faiz ve kur farklarının da iktisapla ilgili gider olarak maliyete dahil edilebileceğini gösterir. 2- 163 ve 334 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri Bu tebliğlerde yapılan açıklamalara göre: Kuruluş dönemine ait kredi faizleri ve kur farkları zorunlu olarak maliyete eklenir. İşletme döneminde oluşan faiz ve kur farkları ise iki şekilde değerlendirilebilir: Doğrudan gider yazılabilir, Maliyete eklenip amortismana tabi tutulabilir. Ancak hangi yöntem seçilirse, sonraki dönemlerde aynı yöntemin tutarlı şekilde uygulanması zorunludur. 3- Amortisman Süresi ile Kredi Vadesi Farkı Özelgede net bir açıklama yapılmıştır: İktisadi kıymetin faydalı ömrü bittikten sonra da kredi ödemeleri devam ediyorsa, bu dönemdeki faizler doğrudan gider yazılacak; kur farkları ise kambiyo karı veya zararı olarak kayıtlara alınacaktır. Yani amortisman süresi sona erdikten sonra kalan faizler artık maliyetle ilişkilendirilemez. Uygulama Örneği DurumUygulamaİlk yıl oluşan faiz ve kur farkıMaliyete eklenir ve amortisman yoluyla itfa edilir.İzleyen yıllarda aynı yöntem seçilirseTüm faiz ve kur farkları maliyete eklenir.Amortisman süresi bitti, kredi ödemesi sürüyorFaizler gider yazılır, kur farkları kambiyo geliri/zararı olarak işlenir.Seçimlik hak değiştirilebilir mi?Hayır, seçilen yöntem tutarlı biçimde devam ettirilmelidir. Amortisman Süresi ve Faydalı Ömür Termik santral gibi sabit kıymetlerin faydalı ömürleri, 333 sıra numaralı VUK Genel Tebliği eki amortisman listesindeyer alan süreler dikkate alınarak belirlenir. Bu süre boyunca maliyete eklenen kredi faizleri ve kur farkları, amortismanın bir parçası olarak itfa edilir. Sonuç Termik santral veya benzeri sabit kıymetlerin maliyetine, yatırım dönemine ait faiz ve kur farkları eklenir. İşletme döneminde ortaya çıkan faiz ve kur farkları, mükellef tercihine göre ya doğrudan gider yazılır ya da maliyete dahil edilip amortismana tabi tutulur. Amortisman süresi dolduktan sonra devam eden kredi faizleri doğrudan gider, kur farkları ise kambiyo geliri veya zararı olarak muhasebeleştirilir. Seçilen muhasebe yöntemi her yıl tutarlılık ilkesi gereği değiştirilmeden sürdürülmelidir. ÖZELGE ile ilgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapTermik santral alımında kullanılan kredinin faizi maliyete eklenir mi?Evet, yatırım dönemine ait faizler maliyete eklenmelidir.İşletme dönemindeki faizleri gider yazabilir miyim?Evet, seçimlik olarak gider veya maliyet yapabilirsiniz.Kur farklarını da maliyete dahil edebilir miyim?Evet, aynı şekilde mümkündür.Hangi döneme kadar faiz ve kur farkı maliyete eklenir?Aktifleştirme tarihine kadar zorunlu, sonrasında seçimliktir.Amortisman süresi dolduktan sonra kredi bitmediyse ne olur?Kalan faiz gider yazılır, kur farkı kambiyo sonucu olur.Seçtiğim yöntemi sonraki yıl değiştirebilir miyim?Hayır, tutarlılık ilkesi gereği değiştiremezsiniz.Lehe oluşan kur farkları nasıl işlenir?Maliyetle ilişkilendirilir veya gelir olarak kaydedilir.Amortisman oranı nasıl belirlenir?333 Sıra No.lu Tebliğ’deki faydalı ömür tablosuna göre.Kredi TL cinsindense bu hüküm geçerli mi?Evet, aynı prensip faiz giderleri için geçerlidir.Bu giderler KKEG sayılır mı?Hayır, kanunen kabul edilen giderdir. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIKONYA VERGİ  DAİRESİ BAŞKANLIĞI(Mükellef   Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü)   Sayı:48349025-105[262-3680]-2168927/04/2016Konu:… satın alınan termik santrale ait iktisadi   kıymetlerin amortisman ayırma süresi hk.                   İlgide kayıtlı özelge talep formunda, şirketinizin … satın aldığı termik santralin ilk iktisabında kullandığınız döviz kredileri sonucunda oluşan kredi faizleri ve kur farklarını ilk yıl iktisadi kıymetlerin maliyetine eklediğiniz, takip eden yıllarda da tercihinizi 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğindeki açıklamalar doğrultusunda maliyete intikal ettirme yönünde kullanıldığı, ancak ilgili iktisadi kıymetler için kredi kullanımından kaynaklanan kredi faizlerinin ödeme vadesinin iktisadi kıymetlerin amortisman süresinden fazla olması durumunda söz konusu kredi faizleri ve kur farklarının amortisman yoluyla mı (iktisadi kıymetin kalan ömrü veya faydalı ömrü) yoksa doğrudan gider kaydedilmesi konusunda tereddüt hasıl olduğundan görüş talep edilmektedir.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 262 nci maddesinde, maliyet bedelinin, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veyahut değerinin artırılması münasebetiyle yapılan ödemelerle bunlara müteferri bilumum giderlerin toplamını ifade ettiği, 269 uncu maddesinde ise iktisadi işletmelere dahil bilumum gayrimenkullerin maliyet bedelleri ile değerleneceği; bu Kanuna göre, gayrimenkullerin mütemmim cüzüleri ve teferruatının; tesisat ve makinaların; gemiler ve diğer taşıtlar ile gayrimaddi hakların gayrimenkuller gibi değerleneceği hükmü yer almaktadır.             Öte yandan, 163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde;             “… 1- Yatırımların finansmanında kullanılan kredilerle ilgili faizlerden kuruluş dönemine ait olanların sabit kıymetle birlikte amortisman yoluyla itfa edilmek üzere yatırım maliyetine eklenmesi gerekmekte; işletme dönemine ait olanların ise, ilgili bulundukları yıllarda doğrudan gider yazılması ya da maliyete intikal ettirilmek suretiyle amortismana tabi tutulması,             2- Döviz kredisi kullanılarak yurt dışından sabit kıymet ithal edilmesi sırasında veya sonradan bu kıymetlere ilişkin borç taksitlerinin değerlemesi dolayısıyla ortaya çıkan kur farklarından, sabit kıymetin iktisap edildiği dönem sonuna kadar olanların, kıymetin maliyetine eklenmesi zorunlu bulunmakta; aynı kıymetlerle ilgili olarak söz konusu dönemden sonra ortaya çıkan kur farklarının ise, ait oldukları yıllarda doğrudan gider yazılması ya da maliyete intikal ettirilerek amortisman konusu yapılması.             mümkün bulunmaktadır…“,             334 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin “III. KUR FARKLARI” başlıklı bölümünde ise;             “163 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yatırımların finansmanında kullanılan kredilere ilişkin faiz giderleri ile yurt dışından döviz kredisi ile sabit kıymet ithal edilmesi nedeniyle ortaya çıkan kur farklarının, aktifleştirme tarihine kadar olan kısmının maliyete intikal ettirilmesi, aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin olanların ise seçimlik hak olarak doğrudan gider yazılması veya maliyete intikal ettirilmek suretiyle amortismana tabi tutulması gerektiği açıklanmış bulunmaktadır.             Lehe oluşan kur farklarının da aktifleştirme işleminin gerçekleştiği dönemin sonuna kadar oluşan kısmının maliyetle ilişkilendirilmesi, aktifleştirildikten sonraki döneme ilişkin olanların ise kambiyo geliri olarak değerlendirilmesi veya maliyetten düşülmek suretiyle amortismana tabi tutulması gerekecektir. Ayrıca, daha sonraki dönemlerde, seçimlik olarak hangi hak kullanılmışsa o yönteme göre işlem yapılmasına devam edilecektir.“             açıklamalarına yer verilmiştir.             Buna göre, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin ilk iktisabında kredi kullanımından kaynaklanan faiz ve kur farkları iktisadi kıymetin faydalı ömrü boyunca yapılan tercih kapsamında iktisadi kıymetin maliyetine eklenecek ve kalan faydalı ömre göre itfa edilecektir. Ancak, iktisadi kıymetin faydalı ömrü bittikten sonra da ödemeleri devam eden kredi faizlerinin giderleştirilmesi, kur farklarının ise kambiyo karı veya zararı olarak kayıtlara alınması gerekmektedir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Yenileme Fonu Sermayeye Eklenebilir mi? Rölöve, Restorasyon ve Restitüsyon Harcamalarının Vergisel Niteliği: Özel Maliyet Bedeli mi, Doğrudan Gider mi? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. Anahtar Kelimeler termik santral amortismanı, kur farkı, kredi faizi, yatırım maliyeti, faydalı ömür, amortisman süresi, 163 Sıra No.lu Tebliğ, 334 Sıra No.lu Tebliğ, maliyete ekleme, doğrudan gider, kambiyo zararı, kambiyo karı, sabit kıymet, yatırım finansmanı, VUK 262, VUK 269, amortisman oranı, enerji yatırımı, döviz kredisi, maliyet muhasebesi