Giriş Birçok işletme, özellikle çok şubeli firmalar, merkezlerinde misafir ağırlamak amacıyla şubelerinde ürettikleri veya sattıkları malları kullanmaktadır. Bu durumda sıkça sorulan soru şudur: Şubede üretilen yiyecek ve içecekler, merkezin misafirleri için kullanıldığında, şube tarafından merkeze fatura düzenlenmesi gerekir mi? Bu konuda açıklayıcı değerlendirme, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 13.06.2016 tarihli özelgesinde yapılmıştır. Olayın Özeti (A) Giyim A.Ş., İstanbul’da hazır giyim üretimi yapan bir şirkettir. Şirket, merkez binasında müşterilerini ve iş ortaklarını ağırlamak için bir kafeterya şubesi açmıştır. Bu kafeteryada hem dış müşterilere satış yapılmakta hem de zaman zaman şirketin misafirlerine temsil ve ağırlama kapsamında ücretsiz ikramlar sunulmaktadır. Firma, bu ücretsiz ikramlar için şube tarafından merkeze fatura düzenlenip düzenlenmeyeceği konusunda vergi idaresinden görüş talep etmiştir. Vergi Usul Kanunu Açısından Değerlendirme VUK 229. madde faturayı; Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere düzenlenen belge olarak tanımlar. VUK 231/5. madde ise faturanın, Malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde düzenleneceğini belirtir. Ayrıca, VUK 232. maddeye göre fatura, alıcı ve satıcı arasındaki bir mal veya hizmet ilişkisini belgelendirmek amacıyla düzenlenir. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; bir işletmenin kendi bünyesindeki şube ile merkezi arasında yapılan işlemler için fatura düzenlenmesi gerekmemektedir. Çünkü bu durumda mal veya hizmet devri bir ticari işlem değil, işletme içi bir hareket niteliğindedir. Özelgede Yer Alan Görüş İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı, söz konusu özelgede şu sonuca varmıştır: Şirketinizin merkez adresinde şube olarak faaliyet gösterecek kafeteryadan, şirket misafirlerine yapılacak temsil ve ağırlama mahiyetindeki kullanımlar için, Vergi Usul Kanunu’nda yer alan belgelerden herhangi birinin düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır. Yani, şubenin merkeze fatura kesmesine gerek yoktur. Bu tür harcamalar, işletme içinde temsil ve ağırlama gideri olarak muhasebeleştirilecektir. Uygulamada Nasıl İşlem Yapılmalı? İşlemUygulama ŞekliŞube stoklarından merkez için yapılan ikramlarŞube stok çıkışı olarak kaydedilir.Merkezde misafirlere yapılan ikramlarTemsil ve ağırlama gideri olarak kaydedilir.Fatura düzenlenmesiGerekli değildir, işletme içi işlem sayılır.KDV durumuFatura düzenlenmediği için KDV hesaplanmaz.Gider kaydıMerkez muhasebesinde temsil–ağırlama gideri olarak kayda alınır. Bu kayıt yöntemiyle hem stok takibi hem de maliyet kontrolü sağlıklı bir şekilde yürütülebilir. Vergisel Sonuç Aynı tüzel kişiliğe bağlı merkez–şube arasındaki işlemler için fatura düzenlenmez. Şubeden merkeze yapılan temsil ve ağırlama kullanımları, ticari teslim veya hizmet sayılmaz. Bu kullanımlar için sadece muhasebe içi kayıt yapılması yeterlidir. Harcamanın amacı ve kapsamı temsil gideri niteliğinde olduğundan, kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınabilir. Özelgedeki Konu İle İlgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapŞube, merkeze fatura kesmek zorunda mı?Hayır, aynı tüzel kişilikte fatura gerekmez.Misafirlere yapılan ikram KDV’ye tabi mi?Hayır, fatura düzenlenmediği için KDV doğmaz.Bu harcamalar gider yazılabilir mi?Evet, temsil ve ağırlama gideri olarak.Stoktan düşüş nasıl yapılır?Şube kayıtlarında stok çıkışı yapılır.Merkezde nasıl muhasebeleştirilir?Temsil–ağırlama gideri olarak kaydedilir.Fatura düzenlenmezse ceza riski var mı?Hayır, özelgede açıkça gerek olmadığı belirtilmiştir.Şube farklı bir şehirdeyse durum değişir mi?Hayır, aynı vergi kimlik numarasına sahip olduğu sürece fark etmez.Temsil gideri limitleri uygulanır mı?Evet, gider kabulünde genel hükümler geçerlidir.Şubeden alınan ürün merkezde satılırsa ne olur?Satış varsa ticari işlem doğar, fatura gerekir.İç kullanım harcamaları nasıl izlenmeli?İç stok hareketleri ve gider kayıtlarıyla. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:11395140-105[229-2015/VUK-1-19213]-7865013.06.2016Konu:Şubeden merkeze yapılan temsil ağırlama mahiyetindeki kullanımların belgelendirilip belgelendirilemeyeceği       ……….. İlgi  : …             İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, şirketinizin hazır giyim eşyası imalatı ve ticareti faaliyetinde bulunduğu, merkez adresinizde şube olarak faaliyet gösterecek bir kafeterya açılacağı, kafeteryada yiyecek ve içecek satışı yapılacağı, ayrıca şirketinizin misafirlerine temsil ağırlama mahiyetindeki ikramların olacağından bahisle söz konusu temsil ağırlama niteliğindeki kullanımlar için, kafeteryadan kullanım gerçekleştikçe hasılatın ve karlılığın doğru bir şekilde takibi amacıyla şube stoklarından merkez için kullanılan temsil ağırlama şeklindeki kullanımların şubeden merkeze fatura düzenlenmek suretiyle belgelendirilmesinin zorunlu olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.             213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde faturanın tarifi yapılmış olup, faturanın satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu belirtilmiş, müteakip 231 inci maddesinin 5 inci fıkrasında ise, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hükme bağlanmıştır.             Anılan Kanunun “Fatura kullanma mecburiyeti” başlıklı 232 nci maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla, kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin sattıkları emtia veya yaptıkları iş için fatura vermek, satın aldıkları emtia ve hizmetler için de fatura istemek ve almak zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.                   Buna göre, şirketinizin merkez adresinde şube olarak faaliyet gösterecek kafeteryanızdan şirketinizin misafirlerine yapılacak temsil ağırlama mahiyetindeki kullanımlar için Vergi Usul Kanununda yer alan belgelerden herhangi birinin düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.             Bilgi edinilmesini rica ederim. İmza (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Anket Hizmetlerinde KDV Matrahı, Gider Pusulası ve Bordro Ayrımı: Gelir İdaresi Yaklaşımı DANIŞMANLIK HİZMETİ İÇİN SERBEST MESLEK MAKBUZU MU DÜZENLENİR YOKSA ÜCRET OLARAK MI VERGİLENDİRİLİR? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. Anahtar Kelimeler temsil ve ağırlama gideri, şubeden merkeze fatura, iç kullanım belgelendirme, İstanbul Vergi Dairesi özelgesi, VUK 229, fatura düzenleme, işletme içi işlem, merkez şube ilişkisi, kafeterya giderleri, hazır giyim işletmesi, stok çıkışı kaydı, temsil ağırlama vergilendirme, KDV doğuran olay, kurum kazancı giderleri, iç tüketim kaydı, muhasebe kayıtları, gider belgesi, fatura zorunluluğu, işletme içi hareket, vergi usul uygulaması