Türkiye’de Ar-Ge faaliyetleri; kurumlar vergisi istisnası, Ar-Ge indirimi ve çeşitli destek mekanizmaları ile teşvik edilmektedir. Ancak bu teşviklerin uygulanması, faaliyetin niteliğine, yürütüldüğü yere ve mevzuat kapsamındaki tanıma tam uyum gerektirir. 11.08.2025 tarihli Ankara Defterdarlığı özelgesi, sipariş üzerine yürütülen Ar-Ge projelerinde hem 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu hem de 5746 sayılı Ar-Ge Kanunu uygulamalarını bir arada değerlendirerek önemli açıklık sağlamaktadır. Vaka Konusu: Teknokentte Başlayan Projenin Ar-Ge Merkezine Kaydırılması Şirket; Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet göstermektedir … Sanayi A.Ş.’ye sipariş usulüyle ürün geliştirmektedir Projenin kavramsal tasarım aşamaları Ar-Ge merkezinde yürütülmüştür Harcamaların %50’si … Sanayi A.Ş. tarafından indirime konu edilmemiş, şirkete bildirilmiştir Bu durumda şirket iki başlıkta tereddüt yaşamıştır: Projeden elde edilen kazanç Teknokent kurumlar vergisi istisnasına girer mi Harcamaların %50’lik kısmı Ar-Ge indirimi olarak dikkate alınabilir mi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Kazanç İstisnası (4691 Sayılı Kanun) Kanuna göre istisna uygulanabilmesi için: Faaliyet bölge sınırları içinde gerçekleşmelidir Kazanç yalnızca bölgedeki Ar-Ge faaliyetlerinden doğmalıdır Bölge içi – dışı kazanç ayrı izlenmelidir Özelge değerlendirmesi: Projenin bir bölümünün Ar-Ge merkezinde gerçekleştirilmesi sebebiyle 4691 sayılı Kanun kurumlar vergisi istisnası uygulanamaz Yani: Kazanç istisnası YOK Siparişe Dayalı Ar-Ge Harcamalarında İndirim (5746 Sayılı Kanun) 5746’nın 3/9 maddesi: Ar-Ge merkezi sipariş üzerine faaliyet yürütüyorsa Harcamaların yalnız %50’si siparişi veren tarafından indirim yapılabilir Kalan %50 Ar-Ge merkezi tarafından indirilir Bu çerçevede: Şirket, … Sanayi A.Ş.’nin bildirdiği Ar-Ge harcamalarının %50’siniAr-Ge indirimi olarak beyannamesinde kullanabilir Yani: Ar-Ge indirimi KISMEN MÜMKÜN Özelgedeki Somut Olayla İlgili Özet tablo Avantaj TürüUygulanabilirlikHukuki DayanakTeknokent kurumlar vergisi istisnasıHayır4691Ar-Ge indirimiEvet (sadece %50)5746Sipariş verenin diğer teşvik haklarıYok5746 – sınırlama hükmü Özelge İle İlgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapSiparişe dayalı Ar-Ge faaliyeti nedirAr-Ge merkezi tarafından sözleşme ile başkası adına yürütülen Ar-Ge çalışmalarıdırTeknokent kazanç istisnası için şart nedirFaaliyetin tamamen bölgede yapılmasıAr-Ge merkezi dışındaki faaliyet istisnayı etkiler miEvet, istisna uygulanmazAr-Ge indirimi oranı kaçtırSipariş veren için %50Ar-Ge indirimi hangi kanunda düzenlenir5746 sayılı KanunSipariş veren tüm teşviklerden yararlanır mıHayır, yalnız Ar-Ge indirimi uygulanabilirTeknokent kazancı nasıl izlenmelidirBölge içi ve bölge dışı ayrımı yapılmalıdırBölge dışında yapılan Ar-Ge faaliyeti vergi avantajı sağlar mıKurumlar vergisi istisnası sağlamazSipariş veren vergi mükellefi değilse indirim kime aitTamamı Ar-Ge merkezi tarafından kullanılırBu özelge neyi açıklığa kavuşturmuşturİstisna ve indirim ayrımı ile %50 sınırı ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞIAnkara DefterdarlığıGelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü    Sayı:E-38418978-125[5746-25/1]-…11.08.2025Konu:Sipariş Üzerine Gerçekleştirilen Ar-Ge Faaliyetleri       İlgi:….  İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden; – Şirketinizin … Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyette bulunduğu, – … Sanayi A.Ş.’a sipariş usulüne göre teslim edilmek üzere Şubat/2023 döneminde, …. projesinin teknokentte başlatıldığı, – Tarafınıza teslim edilmek üzere anılan proje kapsamındaki kavramsal tasarım aşamalarının, … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde sipariş usulüne göre gerçekleştirildiği, – … Sanayii A.Ş.’nin sipariş üzerine projesi kapsamında Ar-Ge merkezinde gerçekleştirdiği harcamalarının yarısını indirim konusu yapmadığı ve 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tarafınıza yazı ile bildirdiği belirtilerek, teknokentte sipariş usulüne göre yapılan projeden elde edilen gelirin 4691 sayılı Kanun kapsamında kurumlar vergisinden istisna edilip edilemeyeceği ile … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde projeye bağlı olarak yaptığı Ar-Ge harcamalarının yarısının, 5746 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında tarafınızca indirim konusu yapılıp yapılamayacağı hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmaktadır. 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununun geçici 2 nci maddesinde, “Yönetici şirketlerin bu Kanun uygulaması kapsamında elde ettikleri kazançlar ile Bölgede faaliyet gösteren gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, münhasıran bu Bölgedeki yazılım, tasarım ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31/12/2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu madde hükmünden yararlanılabilmesi için; – Bu Kanunda tanımlanan teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösterilmesi, – Kazancın, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlardan olması,  – Bölge içi ve dışı faaliyetlerden elde edilen kazanç ayrımının yapılması gerekmektedir. 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.12.2.2. Yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi istisnasının kapsamı” başlıklı bölümünde, “Yapılan düzenlemeyle teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösteren mükelleflerin, münhasıran bu bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlar, faaliyete başlanılan tarihten bağımsız olmak üzere, 31/12/2023 tarihine kadar kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Bölgede faaliyette bulunan mükelleflerin bölge dışında gerçekleştirdikleri faaliyetlerinden elde ettiği kazançlar, yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilmiş olsa dahi istisnadan yararlanamaz…” açıklamasına yer verilmiştir. 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin; – Birinci fıkrasında, “Ar-Ge ve tasarım indirimi: Teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan veya teknoloji geliştirme projesi anlaşmaları kapsamında uluslararası kurumlardan ya da kamu kurum ve kuruluşlarından Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla fon veya kredi kullanan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, rekabet öncesi işbirliği projelerinde ve teknogirişim sermaye desteklerinden yararlananlarca gerçekleştirilen Ar-Ge ve yenilik harcamalarının tamamı ile bu Kanun kapsamında yukarıda sayılan kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenen tasarım projelerinde ve tasarım merkezlerinde gerçekleştirilen münhasıran tasarım harcamalarının tamamı, 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesine göre kurum kazancının ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89 uncu maddesi uyarınca ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılır…” –  Dokuzuncu fıkrasında, “Bu Kanun kapsamında Ar-Ge merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile tasarım merkezlerinin sözleşme çerçevesinde siparişe dayalı olarak yürüttükleri tasarım faaliyetleri bu maddede belirtilen indirim, istisna, destek ve teşvik unsurlarından yararlanabilir. Ancak Ar-Ge veya tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate alınabilir. Bu oranları ayrı ayrı veya birlikte iki katına kadar artırmaya veya kanuni oranlarına kadar indirmeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. Sipariş verenin gelir ve kurumlar vergisi mükellefiyetinin olmaması halinde Ar-Ge veya tasarım harcamasının tamamı Ar-Ge veya tasarım merkezi tarafından indirilebilir. Sipariş verenler, Ar-Ge veya tasarım indirimi ile sipariş verilmesine ilişkin kâğıtlara ait damga vergisi istisnası dışındaki teşvik ve destek unsurlarından yararlanamaz.” hükümleri yer almaktadır. Buna göre; – Teknokentte yürütülen projenin bir bölümünün, teknoloji geliştirme bölgesi dışındaki Ar-Ge merkezinde gerçekleştirilmesi nedeniyle, söz konusu projeden elde edilen kazancın 4691 sayılı Kanunda yer alan kurumlar vergisi istisnasından yararlanması mümkün bulunmamaktadır. – Ar-Ge merkezi tarafından siparişe dayalı yürütülen Ar-Ge faaliyetine ilişkin yapılan harcamaların yüzde ellisi siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirime konu edilebileceğinden, … Sanayii A.Ş.’nin Ar-Ge merkezinde gerçekleştirdiği siparişe dayalı Ar-Ge projesi kaynaklı Ar-Ge indiriminin sadece yüzde ellisinin siparişi veren şirketiniz tarafından indirim olarak dikkate alınabileceği tabiidir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Kiracının Elektrik, Su ve Doğalgaz Giderlerinin Vergisel Durumu: Gider Yazma ve KDV İndirimi Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.