Satış işlemlerinde kullanılan iskontoların muhasebe kayıtlarına nasıl yansıtılacağı, özellikle yüksek hacimli satış yapan işletmeler açısından önemli sonuçlar doğurabilmektedir. Net satış hasılatının doğru hesaplanamaması, finansal raporların gerçeği yansıtmamasına ve hatta işletmenin KOBİ statüsünden çıkmasına dahi neden olabilir. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelge, satış faturasında gösterilen iskontoların brüt satışlardan mı, yoksa gider hesabı aracılığıyla mı izlenmesi gerektiği konusunda uygulamaya ışık tutmaktadır. 1. Faturada Yer Alan İskontoların Önemi Satış anında uygulanan fiyat indirimleri (iskontolar): Müşteriye düzenlenen fatura üzerinde açıkça gösterilir. Ticari işlemin ayrılmaz bir parçasıdır. Müşterinin borçlandığı tutarı doğrudan etkiler. Bu nedenle iskontonun muhasebe kaydında doğru hesaplarda gösterilmesi hem mali tabloların doğruluğu hem de işletmenin finansal büyüklük sınıfının belirlenmesi açısından önem taşır. 2. Brüt Satış – Net Satış Ayrımı Neden Kritik? İşletmenin net satış hasılatı: Brüt satışlar – satış iskontoları – satış iadeleri – satıştan doğan diğer indirimler formülü ile elde edilir. Eğer işletme faturadaki iskontoları gider hesabına atarsa: Brüt satışlar gerçeğinden yüksek görünür, Net satışlar da şişer, KOBİ Yönetmeliği’ndeki net satış sınırı hızlıca aşılabilir, İşletme KOBİ niteliğini kaybedebilir. Bu nedenle muhasebe kayıtları özün önceliği ve tam açıklama ilkelerine uygun olmalıdır. 3. Muhasebe Sistemine Göre Doğru Uygulama 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, mali tabloların gerçeği yansıtmasını temel bir ilke olarak belirlemiştir.Bu çerçevede: Brüt satış tutarı, iskonto öncesi bedel üzerinden 600 – Yurtiçi Satışlar hesabında izlenmelidir. Faturada gösterilen iskontolar, gider hesabına değil 611 – Satış İskontoları hesabına kaydedilmelidir. Bu yöntem: Gelirin brüt değerinin doğru gösterilmesini, İskonto nedeniyle oluşan indirimlerin net satışa doğru şekilde yansıtılmasını, Mali tabloların tam açıklama ilkesine uygun olmasını sağlar. 4. Neden Gider Hesabına Kaydedilemez? Satış iskontosu: Bir pazarlama gideri değildir, Satış işlemine doğrudan bağlı bir hasılat azaltıcı kalemdir. Dolayısıyla 760–Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına alınması muhasebe ilkeleri ile bağdaşmaz ve gelir tablosunun yapısını bozar. 5. Doğru Muhasebe Kaydı Ne Sağlar? -Net satışların doğru hesaplanması-Finansal tabloların gerçeği yansıtması-KOBİ sınıfının hatalı bir şekilde kaybedilmemesi-Denetim, kredi süreçleri ve finansman analizlerinde doğruluk-Vergisel açıdan uyumlu kayıt yapısı Bu yönleriyle, satış faturasında gösterilen iskontoların brüt satışlardan indirilmesi zorunludur. Vergi İdaresi, faturada yer alan iskontoların mutlaka 611–Satış İskontoları hesabında izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmiştir. Bu uygulama, net satış hasılatının doğru hesaplanmasını sağlayarak işletmelerin finansal büyüklüklerinin doğru sınıflandırılmasına yardımcı olur. ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Sayı :11395140-105[229-2012/VUK-1- . . .]–69933                                    23/07/2015 Konu :Satış anında yapılan iskontoların kayıtlara ne şekilde intikal ettirileceği hk. İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Satışını yaptığınız ürünlerde ne kadar iskonto yapıldığını takip edebilmek için ürünün satışı anında yapılan iskonto tutarı dahil fatura üstündeki toplam tutarın, “600- Yurtiçi Satışlar” hesabında izlendiği, Satış anında yapılan ve satış faturasında da gösterilen iskontoların “760- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri” hesabında izlendiği, Bu şekilde kayıt yapıldığında net satışlarınızın gerçek durumdan yüksek göründüğü, net satışlarınızın kırk milyon Türk Lirasının üzerine çıkması durumunda Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik gereğince KOBİ sınıfından çıkma durumunda kalındığı, belirtilerek, net satış hasılatını hesaplarken satış faturasında gösterilen ve “760- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri” hesabında izlenilen iskontoların, brüt satışlardan indirilip indirilemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir. Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 229 uncu maddesinde fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olarak tanımlanmıştır. Mezkûr Kanunun 175 ve mükerrer 257 nci maddelerinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin, “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı bölümünün “Tam Açıklama Kavramı” alt başlığında, mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olması, mali tablo kalemleri kapsamında yer almayan ancak alınacak kararları etkileyebilecek, gerçekleşmesi muhtemel olaylara da yer verilmesi gerektiği, “Özün Önceliği Kavramı” alt başlığında, işlemlerin muhasebeye yansıtılmasında ve onlara ilişkin değerlendirmelerin yapılmasında biçimlerinden çok özlerinin esas alınması gerektiği, genel olarak işlemlerin biçimleri ile özlerinin paralel olmakla birlikte, bazı durumlarda farklılıkların ortaya çıkabildiği, bu takdirde özün biçime önceliğinin esas olacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, satışlarda uygulanan iskontoların “611- Satış İskontoları” hesabında takip edilmesi ve iskonto öncesi satış bedelinin tam açıklama kavramı gereği brüt tutarının “60 Brüt Satışlar” hesap grubunda yer alan hesaplarda takip edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Numune Olarak Gönderilen Malların Muhasebeleştirilmesi: Pazarlama Gideri Olarak Değerlendirme Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.