İşletmelerin satışlarını artırma amacıyla potansiyel müşterilerine numune ürün göndermesi, pazarlama süreçlerinde sık karşılaşılan bir uygulamadır. Ancak ticari mal niteliğindeki bu ürünlerin bedelsiz olarak verilmesi, muhasebe ve vergi mevzuatı açısından nasıl değerlendirileceği konusunda zaman zaman tereddüt yaratmaktadır. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelge, numune olarak gönderilen ürünlerin gider yazılması, ticari kazançla ilişkisi, muhasebe kaydı ve pazarlama gideri olarak sınıflandırılması gibi konularda önemli açıklamalar içermektedir. Bu yazıda, yalnızca ilgili özelgedeki değerlendirmeler esas alınarak konu ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. 1. Numune Giderlerinin Ticari Kazançla İlişkisi 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesi uyarınca kurum kazancının belirlenmesinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hükümleri uygulanmaktadır. Gelir Vergisi Kanununun 40/1 maddesi, ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi için yapılan genel giderlerinindirim konusu yapılabileceğini düzenlemektedir. Bu kapsamda, özelgede özellikle şu husus vurgulanmaktadır: Numune mallar, bir malın tanıtımı için alıcılara bedelsiz gönderilen, Geri dönüşü olmayan örnek niteliğindedir, Satış artırmaya yönelik bu tür tanıtım faaliyetleri pazarlama gideridir. Dolayısıyla, numune malların bedeli ile ticari kazanç arasında güçlü bir illiyet bağı bulunması halinde, bu harcamaların gider yazılması mümkündür. 2. Numune Olarak Verilen Malların Gider Yazılabilmesinin Şartları Özelgede numune malların gider olarak dikkate alınabilmesi için iki temel şart belirlenmiştir: 2.1. Ticari Teamüllere Uygunluk Gönderilen numunenin niteliği ve miktarı sektör uygulamalarına uygun olmalıdır. Örneğin, inşaat projelerine göre değişen miktarda yalıtım sıvası numunesi verilmesi, pazarlama amacına uygundur. 2.2. Satışa Konu Olmama Numuneler tekrar satılabilecek durumda olmamalıdır. Amaç tanıtım olduğu için bu malın geri dönüşü veya satışı beklenemez. 3. Muhasebe Kaydı ve Kullanılacak Hesap Tek Düzen Hesap Planı hükümleri gereği: Numune malların maliyet bedelleri 631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında izlenir. (Önce 760 Hesapta izlenir) Bu hesap; pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetlerine ilişin tüm gider unsurlarının takip edildiği hesaptır. Dolayısıyla: Numune malların ticari mallar hesabından düşülerek 631 hesapta giderleştirilmesi gerekir. Bu uygulama, pazarlama faaliyetlerinin gerçek mahiyetine uygun bir muhasebe yaklaşımıdır. 4. Vergisel Sonuçlar Özelgedeki açıklamalara göre: Numune mallar, ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapıldığından GVK 40/1 kapsamında gider kabul edilir. Ayrıca pazarlama gideri olduğundan, Kurumlar Vergisi Kanunu açısından da indirilebilir niteliktedir. Numunelerin maliyet bedeli doğrudan gider olarak dikkate alınır. Gider yazılmasında bir üst sınır, özel bir tevsik şartı veya ek belge zorunluluğu bulunmamaktadır; genel ispat kuralları geçerlidir. 5. Sonuç Özelgeye göre, numune olarak gönderilen sıva malzemeleri: Pazarlama amacıyla verilmişse, Ticari teamüllere uygun miktardaysa, Satışa konu olmayacak nitelikteyse, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında pazarlama gideri olarak kabul edilir. Muhasebe kaydı Tek Düzen Hesap Planı’na göre: 631 – Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabında izlenmelidir. Bu yaklaşım hem vergisel uyumluluğu hem de finansal raporlamada şeffaflığı sağlar. 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapNumune olarak verilen mal gider yazılır mı?Evet, pazarlama gideri olarak giderleştirilebilir.Numune gideri hangi hesapta izlenir?631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri hesabında.Numune mallar ticari kazançla ilişkili midir?Evet, satış artırmaya yönelik olduğundan ticari kazançla bağlantılıdır.Numune gönderimi vergiden düşülebilir mi?GVK 40/1 kapsamında indirilebilir giderdir.Numunelerin satılabilir olması gerekir mi?Hayır, satışa konu olmaması gerekir.Numune miktarı nasıl belirlenmelidir?Ticari teamüllere uygun olmalıdır.Numune için fatura düzenlenir mi?Bedelsiz gönderimlerde gider kaydı yapılır; özelge faturayı şart koşmamaktadır.Numune mallar stoktan nasıl düşülür?Ticari mallar hesabından çıkılarak önce 760 hesaba, dönem sonlarında da 631 hesaba aktarılır. (Örnek: 760 (B) = 153 (A) / 631 (B) = 761 (A)Numune gideri pazarlama stratejisinin parçası mıdır?Evet, tanıtım ve satış artırma faaliyetidir.Numune harcamasının indirim şartı nedir?Ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi ile illiyet bağı bulunmasıdır. ÖRNEK MUHASEBE KAYITLARI 1) TİCARİ MAL ALIMI 153 (B) + 191 (B) = 320 (A) 2) NUMUNE VERİLMESİ 760 (B) = 153 (A) 3) GELİR TABLOSU HESABINA YANSITMA 631 (B) = 761 (A) 4) YANSITMA HESABI KAPANIŞI 761 (B) = 760 (A) ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü Sayı : Konu : İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, yalıtımlı izolasyon sıvası ticareti ve yapımı işi ile iştigal eden Şirketinizin, müşterilerine herhangi bir bedel almaksızın numune olarak sıva malzemeleri gönderdiği, kayıtlarınızda “ticari mallar” hesabında izlemiş olduğunuz ve miktarı inşaat projelerinin büyüklüğüne göre değişen bu numune malzemelerin muhasebeleştirilmesi hususunda tereddüt hasıl olduğu belirtilerek, konu hakkında Başkanlığımız görüşleri talep edilmektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca tespit edilecek kurum kazancından Kurumlar Vergisi Kanununun 8 inci maddesi ile Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan giderler indirilecektir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ncı maddesinin birinci fıkrasında da, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin, safi ticari kazancın tespitinde indirilecek gider olarak kabul edileceği belirtilmiş olup, pazarlama harcamaları da bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bir masrafın genel gider olarak kabul edilebilmesi için, gider niteliğindeki bu harcamanın ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılmış olması, masrafla iş arasında açık ve güçlü bir illiyet bağının mevcut olması aynı zamanda masrafın işin önemi ölçüsünde yapılmış bulunması gerekmektedir. Ayrıca; numuneler, bir malın tanıtılması için mevcut veya olası alıcılara bedelsiz olarak gönderilen ve geri dönüşü olmayan örneklerdir. Ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan numune giderleri pazarlama gideri niteliğindedir. Ancak, numune olarak verilen malların, ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması, ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, şirketinizin satışlarını artırmak amacıyla müşterilerinize numune olarak verilen malların bedelinin, ticari kazancın elde edilmesi ve idamesi için yapılan pazarlama harcaması olarak Gelir Vergisi Kanununun 40/1 maddesi kapsamında indirim konusu yapılması mümkündür. Öte yandan, tek düzen muhasebe sisteminin uygulanmasına ilişkin açıklamalar, 26/12/1992 tarih ve 21447 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve daha sonra bu konuda yayımlanan diğer Tebliğlerde yapılmış bulunmaktadır. Buna göre, “631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri” hesabı, mal ve hizmetlerin pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan endirekt malzeme, endirekt işçilik, personel giderleri, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler, çeşitli giderler, vergi resim ve harçlar, amortismanlar ve tükenme payları kalemlerinin izlendiği hesaptır. Bu bağlamda, şirketiniz tarafından müşterilerine gönderilen numune malların bedelinin “631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri” hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim. (*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413 .maddesine dayanılarak verilmiştir. (**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER BTK Tarafından Verilen Ruhsat ve Kanal Kullanım Ücretlerinin Muhasebeleştirilmesi: Vergisel ve Muhasebesel Değerlendirme 2 No.lu KDV Beyannamesi ile Beyan Edilen Alışlarda Karşıt İnceleme Zorunluluğu Var Mı? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.