Yüksüz Ağırlığa Göre Uygulanacak Amortisman Süresi Nasıl Belirlenir? Giriş Taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin en önemli sabit kıymetlerinden biri, yük kamyonları ve tankerlerdir. Bu araçlar, gerek akaryakıt gerekse kimyasal madde taşımacılığında uzun yıllar kullanılmakta ve Vergi Usul Kanunu (VUK) hükümlerine göre amortismana tabi tutulmaktadır. Ancak uygulamada sıkça karşılaşılan bir sorun, ağır yük kamyonları ile hafif kamyonların amortisman oranlarının karıştırılmasıdır.Bu konuya, Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 18.03.2016 tarihli özelgesi netlik kazandırmıştır. Olayın Özeti Bir nakliye şirketi, akaryakıt taşıma faaliyetinde kullandığı tanker ve ağır yük kamyonlarının amortisman oranını belirlemek istemiştir.Şirketin sorusu şudur: Akaryakıt taşımasında kullanılan ağır yük kamyonları için hangi amortisman oranı uygulanmalıdır? Vergi Usul Kanunu’na Göre Amortisman Esasları 1) Amortismana Tabi İktisadi Kıymetler Vergi Usul Kanunu’nun 313. maddesi uyarınca, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan iktisadi kıymetler amortismana tabi tutulur. Ayrıca 315. madde uyarınca, bu kıymetler Maliye Bakanlığı’nın belirlediği oranlar üzerinden itfa edilir. Söz konusu oranlar, 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ve onu izleyen güncellemelerde (339, 365, 389, 399, 406, 418, 439, 458 Sıra No.lu Tebliğler) yer almaktadır. 2) Maliyet Artırıcı Giderler Araçlara fabrika çıkışı sonrasında yapılan kasa ekleme, motor yenileme veya kapasite artırıcı işlemler, maliyet bedeline eklenmelidir.Yani, bir kamyona akaryakıt taşımaya uygun tanker kasası eklenirse bu harcama doğrudan araç maliyetine dahil edilir. Amortisman Listesine Göre Oranlar Amortisman Listesi – “6. Taşıma Araçları” Bölümü: Araç TürüTanımFaydalı Ömür (Yıl)Amortisman Oranı (%)(6.3) Hafif Kamyon ve KamyonetYüksüz ağırlığı 6 tona kadar olan araçlar4%25(6.4) Ağır Yük KamyonuYüksüz ağırlığı 6 ton ve üzeri olan araçlar5%20 Buna göre, amortisman oranı belirlenirken taşıtın ağırlığı esas alınır. Eğer aracın yüksüz ağırlığı 6 ton veya daha fazlaysa, %20 oranında amortisman uygulanacaktır. Uygulama Örneği Araç TürüYüksüz AğırlıkFaydalı ÖmürAmortisman OranıUygulama ŞekliAkaryakıt tankeri8 ton5 yıl%20Ağır yük kamyonu sınıfında değerlendirilir.Hafif kamyonet3,5 ton4 yıl%25Hafif kamyon sınıfına girer.Su taşıma aracı (kapasite artırılmış)7 ton5 yıl%20Maliyet artırıcı kasa eklenmişse amortisman buna göre yapılır. Muhasebe Kaydı Örneği Ağır yük kamyonu alımı ve amortisman kaydı: 254 Taşıtlar Hesabı ........... XXX 191 İndirilecek KDV ...........XXX 329 Diğer Ticari Borçlar........... XXX 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri ........ XXX 257 Birikmiş Amortismanlar …………………………………...XXX Amortisman oranı: %20Amortisman süresi: 5 yıl Vergisel Değerlendirme Akaryakıt taşımacılığında kullanılan tankerler, ağır yük kamyonu kapsamında değerlendirilir. Bu araçların faydalı ömrü 5 yıl, amortisman oranı %20’dir. Yüksüz ağırlığı 6 tonun altında olan araçlar için %25 amortisman oranı uygulanır. Araçta yapılan kasa değişiklikleri, motor yenilemeleri ve kapasite artırıcı işlemler maliyete eklenmek zorundadır. ÖZELGE İle ilgili 10 Soru – 10 Cevap SoruCevapAkaryakıt tankerleri için amortisman oranı nedir?%20Faydalı ömür süresi kaç yıldır?5 yılYüksüz ağırlığı 5 ton olan araç için oran nedir?%25Yüksüz ağırlığı 6,5 ton olan araç için oran nedir?%20Kamyona sonradan tanker kasası eklenirse ne yapılır?Harcama maliyete eklenir.Amortisman oranları hangi tebliğde yer alır?333 Sıra No.lu VUK Tebliği ve ekleri.Araç hem yük hem akaryakıt taşıyorsa sınıfı ne olur?Yüksüz ağırlığına göre belirlenir.Faydalı ömür hesaplamasında aracın yaşı önemli mi?İktisap tarihinden itibaren geçerlidir.Maliyet artırıcı bakım gideri amortismanı etkiler mi?Hayır, yalnızca yenileme ve kapasite artırıcı giderler maliyete eklenir.%20 amortisman oranı yıllık mı uygulanır?Evet, 5 yıl boyunca her yıl %20 amortisman ayrılır. ÖRNEK ÖZELGE T.C.GELİR İDARESİ   BAŞKANLIĞIANKARA VERGİ   DAİRESİ BAŞKANLIĞIMükellef   Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü   Sayı:27575268-105[313-2015-344]-1526018/03/2016Konu:Şirket aktifinde kayıtlı olan ve akaryakıt taşımasında   kullanılan ağır yük kamyonları/tankerlerinin amortisman oranı hk.                   İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; şirketinizin aktifinde kayıtlı bulunan ve akaryakıt taşımasında kullanmış olduğunuz ağır yük kamyonları/tankerler için uygulanacak amortisman oranı hususunda Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi istenilmektedir.             213 sayılı Vergi Usul Kanununda “Normal bakım, tamir ve temizleme giderleri dışında, gayrimenkulü veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarını genişletmek veya iktisadi kıymetini devamlı olarak artırmak maksadıyla yapılan giderler, gayrimenkulün veya elektrik üretim ve dağıtım varlıklarının maliyet bedeline eklenir.             (Bir geminin iktisap tarihindeki süratini fazlalaştırmak, yolcu ve eşya yükleme ve barındırma tertibatını genişletmek veya değiştirmek suretiyle iktisadi kıymetini devamlı olarak artıran giderlerle bir motorlu kara nakil vasıtasının kasa veya motorunun yenisi ile değiştirilmesi veya alımında mevcut olmayan yeni bir tertibatın eklenmesi için yapılan giderler maliyet bedeline eklenmesi gereken giderlerdendir.) …” hükmüne yer verilmiştir.             Bu hükme göre, fabrika çıkışı sonrasında motorlu kara nakil vasıtalarına, akaryakıt, kimyasal maddeler, su, süt, vb. ile bilumum ticari emtianın taşınmasına uygun olacak şekilde kasa eklenmesi için yapılan giderlerin motorlu kara nakil vasıtasının maliyetine eklenmesi gerekmektedir.             Anılan Kanunun 313 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İşletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesi amortisman mevzuunu teşkil eder.” hükmü yer almaktadır.             Mezkûr Kanunun 315 inci maddesinde ise; “Mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye Bakanlığı’nın tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa ederler. İlan edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.             Söz konusu maddenin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ile açıklanmıştır.             Amortisman Listesinin 1-6 bölümleri arasında amortismana tabi iktisadi kıymetler için genel sınıflama; listenin diğer bölümlerinde ise iktisadi kıymetlere ilişkin sektörel sınıflamalar yapılarak ilgili iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları tespit edilmiştir. Uygun amortisman oranlarının belirlenmesinde ise öncelikle sektörel sınıflamaya bakılacak, sektörel ayrımlarda yer almayan iktisadi kıymetler için ise genel sınıflamada bulunan faydalı ömür ve amortisman oranları dikkate alınacaktır.             Öte yandan, Amortisman Listesinin “6. Taşıma araçları” bölümünün (6.3.) alt ayrımında “Hafif kamyonlar (Yüksüz ağırlığı 6 tona kadar olanlar) ve kamyonetler“in faydalı ömrü 4 yıl, amortisman oranı %25, (6.4.) alt ayrımında “Ağır yük kamyonları (Yüksüz ağırlığı 6 ton ve üzeri olanlar)“nın faydalı ömrü 5 yıl, amortisman oranı %20 olarak belirlenmiştir.             Buna göre; şirketiniz aktifinde kayıtlı olan ve akaryakıt taşımasında kullandığınız ağır yük kamyonları/tankerlerin, kamyon olarak değerlendirilerek yüksüz ağırlığına bağlı olarak; bahse konu Amortisman Listesinin (6.3.) veya (6.4.) bölümü uyarınca amortismana tabi tutulması gerekmektedir.             Bilgi edinilmesini rica ederim. (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER İş Ortaklıklarında Ortaklara Ait Taşıtların Kullanımı ve Gider Kaydı Dijital Yayın Haklarının Amortismanı: Özelgeye Göre Vergisel Çerçeve Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. Anahtar Kelimeler (20 adet) ağır yük kamyonu amortismanı, tanker amortisman oranı, akaryakıt taşıma, faydalı ömür, amortisman süresi, VUK 313, VUK 315, 333 Sıra No.lu Tebliğ, taşıt amortismanı, kamyon amortisman oranı, maliyet artırıcı gider, kasa ekleme, motor yenileme, nakliye aracı, taşıma sektörü, amortisman uygulaması, maliyet bedeli, araç amortisman tablosu, kamyonet amortismanı, vergi usul kanunu amortisman