İşletmelerin üretim süreçlerinde kullandıkları yüksek tonajlı pres makineleri, ekonomik ömürleri uzun ve yatırım maliyeti yüksek iktisadi kıymetler arasında yer alır. Bu tür makinelerin amortisman oranlarının doğru belirlenmesi, hem vergi matrahının doğru hesaplanması hem de mali tabloların gerçeği yansıtması açısından büyük önem taşır. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 03.12.2018 tarihli özelgesine göre, “500 Ton Press” makinesinin amortisman oranı, Vergi Usul Kanunu’nun 333 Sıra No.lu Genel Tebliği eki amortisman listesine göre belirlenmiştir. 1. Vergi Usul Kanunu’na Göre Amortismanın Esasları 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) 313. maddesi, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan iktisadi kıymetlerin amortismana tabi olduğunu belirtir.315. madde ise amortisman oranlarının Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen faydalı ömürlere göre uygulanacağını hükme bağlar. Bu kapsamda, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin ekonomik ömrü ve yıllık itfa oranı, ilgili tebliğlerde yer alan “faydalı ömür ve amortisman oranları” listesine göre belirlenir. 2. Faydalı Ömür ve Amortisman Oranlarının Tespiti VUK’un 315. maddesine dayanılarak yayımlanan 333 Sıra No.lu Genel Tebliğ ve onu izleyen güncellemelerde (339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Tebliğler) amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak oranlar belirlenmiştir. Bu listede, iktisadi kıymetler genel sınıflandırmalara ve sektör bazında alt bölümlere ayrılmıştır. Mükelleflerin, uygun oranı belirlerken: Öncelikle faaliyet gösterdikleri sektör bazında belirlenmiş oranlara bakmaları, Sektörel sınıflamada yer almayan varlıklar için ise genel sınıflama esaslarına göre oran belirlemeleri gerekir. 3. “500 Ton Pres” Makinesinin Amortisman Oranı Söz konusu özelgede, otomotiv yan sanayi sektöründe özel amaçlı makine, kalıp, fikstür ve üretim hattı imalatı yapan bir işletmenin üretim sürecinde kullanılan “500 Ton Press” makinesi ele alınmıştır. 333 Sıra No.lu Tebliğ eki amortisman listesinde, “32. Madeni Eşya ve Makine Sanayi” başlığı altında yer alan makineler için: Faydalı ömür: 20 yıl Amortisman oranı: %5 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, siparişe dayalı özel üretim hatlarında kullanılan 500 Ton Pres Makinesi, 20 yıllık faydalı ömür esasına göre %5 amortisman oranı ile itfa edilmelidir. 4. Uygulamada Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Amortisman oranı, makinenin kullanım amacı ve sektörü dikkate alınarak belirlenmelidir. Amortisman ayırma işlemi, iktisadi kıymetin aktife alındığı yıldan itibaren başlar. Faydalı ömür süresi boyunca makinenin defter değeri her yıl %5 oranında azaltılarak gider yazılır. İlgili yılın vergi beyannamesinde amortisman tutarı, indirilebilir gider olarak dikkate alınır. 5. Sonuç ve Değerlendirme “500 Ton Press” makinesi gibi özel amaçlı, yüksek maliyetli üretim ekipmanları için doğru amortisman oranının uygulanması, hem vergi yükümlülüklerinin sağlıklı yürütülmesi hem de finansal raporlamanın doğruluğu açısından önemlidir.Bu tür makineler, 333 Sıra No.lu Tebliğ kapsamında “Madeni Eşya ve Makine Sanayi” sınıfına girdiğinden, %5 amortisman oranı ve 20 yıllık faydalı ömür esas alınmalıdır. 10 Soru – 10 Cevap Tablosu SoruCevap1. 500 Ton Pres makinesinin amortisman oranı nedir?%5 amortisman oranı uygulanır.2. Bu makinenin faydalı ömrü kaç yıldır?20 yıldır.3. Amortisman oranları hangi mevzuata göre belirlenir?Vergi Usul Kanunu’nun 315. maddesi ve 333 Sıra No.lu Genel Tebliğ’e göre belirlenir.4. Amortisman oranı nasıl seçilir?Öncelikle sektör bazlı listeler incelenir, uygun sınıf belirlenir.5. 500 Ton Pres hangi sınıfta yer alır?“Madeni Eşya ve Makine Sanayi” sınıfında yer alır.6. Amortisman ayırmaya ne zaman başlanır?Makine aktife alındığı yıldan itibaren başlanır.7. Amortisman giderleri nasıl muhasebeleştirilir?Her yıl gider/maliyet olarak kaydedilir ve vergi matrahından indirilir.8. Faydalı ömür neden 20 yıl olarak belirlenmiştir?Makinenin fiziksel dayanıklılığı ve ekonomik kullanım süresi dikkate alınmıştır.9. Amortisman oranı değiştirilebilir mi?Hayır, Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen oran uygulanır.10. Yanlış amortisman oranı kullanılırsa ne olur?Vergi ziyaı oluşur ve VUK uyarınca ceza uygulanabilir. ÖRNEK ÖZELGE T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları, Usul Ve Tahsilat Grup Müdürlüğü    Sayı:95462982-105[VUK.ÖZLG-2018-89]-E.24816103.12.2018Konu:Siparişe Dayalı Özel Makine, Kalıp, Fikstür, ve Üretim Hatları İmalatında kullanılan 500 ton Press Makinasının Amortisman Oranı  İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; “Başka Yerde Sınıflandırılmamış Diğer Özel Amaçlı Makinelerin İmalatı” faaliyetinde bulunduğunuz, iş yerinizde ağırlıklı olarak otomotiv yan sanayi sektörünün üretim faaliyetlerinde “makine ve teçhizat” olarak kullanılan, siparişe dayalı özel makine, kalıp, fikstür ve üretim hatları imalatı yapmakta olduğunuz, bahse konu üretim faaliyetinde kullanılmak üzere iktisap edilen “500 Ton Press” açıklamalı iktisadi kıymet için dikkate alınacak amortisman oranı hususunda Başkanlığımız görüşünün talep edildiği anlaşılmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun; – 313 üncü maddesinde, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunan gayrimenkullerle 269 uncu madde gereğince gayrimenkul gibi değerlenen iktisadi kıymetlerin, alet, edevat, mefruşat, demirbaş ve sinema filmlerinin birinci kısımdaki esaslara göre tespit edilen değerinin bu Kanun hükümlerine göre yok edilmesinin amortisman mevzuunu teşkil edeceği, – 315 inci maddesinde, mükelleflerin amortismana tabi iktisadi kıymetlerini Maliye Bakanlığının tespit ve ilan edeceği oranlar üzerinden itfa edecekleri, ilan edilecek oranların tespitinde iktisadi kıymetlerin faydalı ömürlerinin dikkate alınacağı hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, anılan Kanunun 315 inci maddesi hükmünün Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden amortismana tabi iktisadi kıymetler için uygulanacak “Faydalı Ömür ve Amortisman Oranları” tespit edilmiş ve bu oranlar 339, 365, 389, 399, 406, 418, 439 ve 458 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile değişik 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki Amortisman Listesi ile açıklanmıştır. Bahse konu listenin 1-6 bölümleri arasında genel sınıflamalar yapılmış ve amortismana tabi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları tespit edilmiştir. Listenin diğer bölümlerinde ise sektörler itibarı ile kullanılan amortismana tâbi iktisadi kıymetlerin faydalı ömürleri ve amortisman oranları belirlenmiştir. Mükelleflerce, uygun amortisman oranı tespit edilirken öncelikle, sektörel bazda tespit edilen amortisman oranlarının dikkate alınması, bu ayrımlarda bulunmayan amortismana tâbi iktisadi kıymetler için uygulanacak oranların, genel sınıflamada yer verilen oranlara göre tespit edilmesi icap etmektedir. Ayrıca, mezkûr listede, “32. Madeni Eşya ve Makine Sanayi: Demiryolları malzemesi imal eden tesisler, eğme makineleri (metal varak), aletler (anahtar, lokma, gönye v.b.), alüminyum eşya imal eden makineler, ateşli silâhlar imal eden makineler, boru imal eden makineler, buz ve soğutma cihazları imal makineleri, demir ve çelik aletleri imal eden makineler, elektrik ekipman ve malzemesi imal eden makineler, gemi inşa makineleri, ısıtma (gaz, elektrik sobaları, radyatörler v.b.) cihazları imal eden makineler, kazan imalinde kullanılan makine ve aletler, konserve kutuları imal makineleri, motor, makine ve türbin imal makineleri, tarım makine ve aletleri imal makineleri, buldozer imal ve inşa eden makineler, cıvata ve somun imal makineleri, dişli imal makineleri, eğme makineleri (zaviye, daire veya helezon), galvanizleme makineleri, traktör imal edici makineler, büro makineleri (daktilo, hesap makinesi, faks makinesi v.b.) imal eden makine ve tesisler, bobin sarma makineleri, hakketme makineleri, dikiş makineleri imal eden makineler, yatak imal makineleri (motor, makine v.b.)” bölümü kapsamındaki iktisadi kıymetler için faydalı ömür 20 yıl, amortisman oranı %5 olarak öngörülmüştür. Buna göre, başvurunuzda belirtilen özel amaçlı makinelerin imalatında kullanılan “500 Ton Press” makinesinin, amortisman listesinin (32.) bölümü kapsamında 20 yılda ve %5 amortisman oranına göre itfa edilmesi gerekmektedir. Bilgi edinilmesini rica ederim.    (*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir. (**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir. (***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır. ÖNERİLEN DİĞER İÇERİKLER Dövize Endeksli Satışlarda Ödeme TL Olarak Yapıldığında Hangi Döviz Kuru Esas Alınır? Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.