111 – Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabının Muhasebeleştirilmesi: Teknik Vak’alar ve Alt Hesaplı Yevmiye Kayıt Örnekleri Türkiye’de Tekdüzen Hesap Planı çerçevesinde 111 – Özel Kesim Tahvil, Senet ve Bonoları Hesabı, işletmelerin özel sektör tarafından ihraç edilen tahvil, bono ve senetlere yaptıkları kısa vadeli yatırımların kayıt altına alınmasında kullanılan aktif hesaptır. Bu hesap; işletmelerin risk yönetimi, yatırım stratejileri ve finansal varlık portföylerinin doğru izlenebilmesi açısından önemli bir raporlama fonksiyonuna sahiptir. Bu yazı kapsamında, ABC Portföy Yönetimi A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiş varsayımsal işlemler esas alınarak beş farklı teknik vak’a oluşturulmuş ve her bir vak’a için Tekdüzen Hesap Planına uygun alt hesaplı yevmiye maddeleri detaylı biçimde hazırlanmıştır. Yazı, Türkiye’de faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere yönelik genel bilgilendirme niteliğindedir. 1. Özel Kesim Tahvili Satın Alınması (İskontolu Alım) ABC Portföy Yönetimi A.Ş., nominal değeri 100.000 TL olan özel sektör tahvilini 96.000 TL bedelle satın almıştır. Yevmiye Maddesi Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak111.01Özel Kesim Tahvilleri – İskontolu Tahviller96.000102.01Bankalar – TL Hesabı96.000 2. Tahvil Alımına İlişkin Aracı Kurum Komisyonu Tahvil alımında aracı kurum komisyonu olarak 800 TL ödenmiş ve maliyete dahil edilmiştir. Yevmiye Maddesi Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak111.01Özel Kesim Tahvilleri – İskontolu Tahviller800102.01Bankalar – TL Hesabı800 3. Tahvil Faiz Gelirinin Dönemsellik İlkesi Gereği Tahakkuku Tahvile ilişkin dönem sonu itibarıyla 2.500 TL faiz geliri tahakkuk etmiştir. Yevmiye Maddesi Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak181.01Gelir Tahakkukları – Tahvil Faizi2.500642.02Faiz Gelirleri – Özel Kesim Tahvilleri2.500 4. Tahvilin Vadesinde Satışı (Kar Oluşması) Maliyet toplamı 96.800 TL olan tahvil, vade sonunda 105.000 TL bedelle satılmıştır. Yevmiye Maddesi Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak102.01Bankalar – TL Hesabı105.000111.01Özel Kesim Tahvilleri – İskontolu Tahviller96.800645.01Menkul Kıymet Satış Karları8.200 5. Özel Kesim Bonosu Satın Alınması (Faiz Dahil Peşin Bedel) ABC Portföy Yönetimi A.Ş., nominal değeri 50.000 TL olan özel sektör bonosunu 50.900 TL bedelle satın almıştır. Satın alma bedeline vade sonu faizinin peşin tahakkuku dahildir. Yevmiye Maddesi Hesap KoduHesap AdıBorçAlacak111.02Özel Kesim Bonoları50.000180.01Gelecek Aylara Ait Giderler – Bonoya Ait Faiz900102.01Bankalar – TL Hesabı50.900 111 Hesabının Finansal Raporlamadaki Önemi 111 hesap, özel sektör tarafından ihraç edilen menkul kıymetlerin kısa vadeli yatırımlar olarak izlenmesini sağlar. Tahvil ve bono maliyetine komisyon ve diğer işlem giderleri dahil edilebilir. Dönem sonu değerlemelerinde faiz tahakkuku yapılması, dönemsel gelir tablosu doğruluğu açısından zorunludur. Satış anında kar veya zarar, ilgili gelir veya gider hesaplarına yansıtılmalıdır. Sermaye piyasası araçlarına ilişkin muhasebe işlemlerinde 111 hesap, işletmenin yatırım portföy yönetiminin en kritik unsurlarından biridir. Kaynak: GİB Özelge Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır. Muhasebe Kayıt Örnekleri – Yevmiye Madde Örnekleri