Mega yat yapımının sipariş ve taahhüde bağlı olarak başka bir kişi veya şirket hesabına gerçekleştirilmesi ve işin birden fazla takvim yılına yayılması halinde, iş Gelir Vergisi Kanunu’nun 42’nci maddesi kapsamında yıllara yaygın inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilir. İstanbul Defterdarlığının 29.09.2025 tarihli özelgesine göre, bu şartları taşıyan mega yat inşaatı işi aynı zamanda “gemi inşaat işi” niteliğindedir. Bu nedenle 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ve avans ödemeleri üzerinden yüzde 1 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılmalıdır. (Gelir İdaresi Başkanlığı-Özelge) DurumUygulanacak kesintiMega yat inşaatı taahhüde bağlı ve birden fazla yıla yayılıyor%1Mega yat onarım işi taahhüde bağlı ve birden fazla yıla yayılıyor%1İş aynı takvim yılı içinde başlayıp bitiyorKesinti yokYat işletmenin kendi nam ve hesabına üretilip daha sonra satılıyorGVK 42 kapsamında değilİş taahhüde bağlı değilGVK 42 kapsamında değilGemi/yat dışındaki genel yıllara yaygın inşaat işi%5Ödeme 1 Nisan 2025’ten önce yapılmışÖdeme tarihindeki eski oran uygulanır Özelgeye Konu Olay Nedir? Özelge talep eden şirket, 47 ila 52 metre uzunluğunda mega yatların yapımını üstlenmiştir. İşlerin birden fazla takvim yılına yayılması nedeniyle şirket, yapılan hakediş ödemelerinin genel yüzde 5 oranına mı, yoksa gemi inşaat işleri için getirilen yüzde 1 oranına mı tabi olduğunu sormuştur. Gelir İdaresi; Motor yat yapımının inşaat işi olduğunu, İşin taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılması gerektiğini, İşin birden fazla takvim yılına yayılması halinde GVK 42 kapsamına girdiğini, Yat yapımının gemi inşaat işi kapsamında değerlendirileceğini, 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ve avans ödemelerinde yüzde 1 kesinti uygulanacağını belirtmiştir. Özelgede belirtilen 47–52 metrelik uzunluk, kesinti oranını belirleyen bağımsız bir ölçüt değildir. Yüzde 1 oranının uygulanmasının asıl nedeni, işin gemi veya yat inşaatı niteliğinde bulunması ve yıllara yaygın inşaat işinin diğer şartlarını taşımasıdır. Mega Yat Yapımı Neden İnşaat İşi Sayılmaktadır? Gelir Vergisi Kanunu’nun 42’nci maddesinde inşaat işlerinin bina yapımıyla sınırlı olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Vergi Usul Kanunu’nun 271’inci maddesinde de inşa edilen binalar ve gemiler ile imal edilen makine ve tesisatın inşa ve imal giderlerinin satın alma bedeli yerine geçeceği belirtilmektedir. Böylece gemi yapımı, vergi mevzuatında inşa faaliyeti olarak kabul edilmektedir. İdarenin özelgedeki görüşüne göre yat kavramının denizcilik mevzuatında ayrıca tanımlanmış olması, yat yapımının vergi kesintisi uygulamasında gemi inşaat işi olarak değerlendirilmesine engel değildir. Buna göre aşağıdaki faaliyetler, somut sözleşmenin kapsamına göre gemi inşaatı kapsamında değerlendirilebilir: Motor yat ve mega yat yapımı, Ticari yat yapımı, Gemi gövdesinin inşası, Geminin ana sistemlerinin kurulması, Gemi veya yatın kapsamlı yenilenmesi, Taahhüde bağlı gemi ve yat onarım işleri, Anahtar teslim deniz aracı yapımı. Buna karşılık yalnızca malzeme satışı, bağımsız mobilya teslimi, ekipman satışı veya tek başına danışmanlık verilmesi otomatik olarak gemi inşaat işi sayılmaz. Bir Yat İnşaatının Yıllara Yaygın İş Sayılması İçin Hangi Şartlar Aranır? Bir işin GVK 42 kapsamına girebilmesi için üç şartın birlikte bulunması gerekir: ŞartAçıklamaİnşaat veya onarma işiİş gemi veya yat yapımı ya da onarımı niteliğinde olmalıdırTaahhüde bağlılıkİş, sözleşmeyle başka bir kişi veya şirket hesabına yapılmalıdırBirden fazla takvim yılıİş başladığı takvim yılından sonraki bir takvim yılına sarkmalıdır Gelir İdaresinin yerleşik yaklaşımında bu üç şart birlikte aranmakta; yalnızca işin uzun sürmesi veya yüksek bedelli olması yeterli kabul edilmemektedir. İşin süresi on iki ayı aşmak zorunda mıdır? Hayır. Ölçüt on iki aylık süre değil, işin birden fazla takvim yılına yayılmasıdır. Örneğin: BaşlangıçBitişSonuç1 Şubat 202630 Kasım 2026Yıllara yaygın değil1 Aralık 202631 Ocak 2027Yıllara yaygın1 Ocak 202631 Aralık 2026Yıllara yaygın değil15 Temmuz 202615 Temmuz 2027Yıllara yaygın İkinci örnekte iş yalnızca iki ay sürmesine rağmen iki ayrı takvim yılına yayıldığı için diğer şartlarla birlikte GVK 42 kapsamına girebilir. Her Mega Yat Üretimi Yıllara Yaygın İnşaat İşi midir? Hayır. Özelgedeki sonuç sipariş ve taahhüde bağlı olarak müşteri hesabına yapılan yat yapımı içindir. Bir tersane veya yat üreticisi: Kendi tasarımına göre, Belirli bir müşteriyle önceden yapılmış taahhüt sözleşmesi olmadan, Kendi nam ve hesabına, Stok amacıyla yat üretip tamamlandıktan sonra satıyorsa, bu faaliyet genel olarak üretim ve satış faaliyeti niteliğindedir. Yatın yapımı birden fazla yıl sürse bile yalnızca bu nedenle GVK 42 kapsamına girmez. Faaliyet biçimiGVK 42 değerlendirmesiMüşteri siparişi üzerine anahtar teslim yat yapımıŞartlarla kapsamdaMüşteriye ait yatın kapsamlı onarımıŞartlarla kapsamdaKendi namına yat üretip sonradan satışKapsam dışındaHazır yatın alınıp satılmasıKapsam dışındaYat ekipmanı satışıKapsam dışındaSadece motor veya navigasyon cihazı teslimiKapsam dışındaEkipmanla birlikte inşaata bağlı montajSözleşme bütünü içinde incelenirBağımsız proje veya danışmanlıkKapsam dışında olabilir Vergilendirmede sözleşmenin başlığı değil, işin gerçek mahiyeti dikkate alınmalıdır. Gemi İnşaatlarında Kesinti Oranı Ne Zaman Yüzde 1 Oldu? Yıllara yaygın inşaat ve onarma işlerine ilişkin genel kesinti oranı 1 Mart 2021’den itibaren yüzde 5 olarak uygulanmaktaydı. 9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yapılan ödemeler için iş türüne göre oran farklılaştırılmıştır: Yıllara yaygın iş türüGüncel oranDemiryolu, tramvay, füniküler, monoray, metro ve şehir içi raylı sistem inşaat ve onarımı%1Gemi inşaat ve onarım işleri%1Nükleer santral inşaat ve onarım işleri%1Diğer yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri%5 Gemi inşaat ve onarım işleri için yüzde 1 oranı 1 Nisan 2025’ten itibaren uygulanmaktadır. Nükleer santral işleri ise 11344 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla 1 Haziran 2026’dan itibaren yüzde 1’lik gruba eklenmiştir. (Gelir İdaresi Başkanlığı-5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU’NUN 15. MADDESİNDE YER ALAN VERGİ KESİNTİ ORANLARI HAKKINDA KARAR) Mega yat işlerinde oran değişiminin zaman çizelgesi Ödemenin tarihiOran28 Şubat 2021’e kadar%31 Mart 2021–31 Mart 2025%51 Nisan 2025 ve sonrası%1 Oran belirlenirken sözleşmenin veya faturanın tarihi değil, kural olarak nakden veya hesaben ödemenin gerçekleştiği tarih dikkate alınır. 1 Nisan 2025’ten Önce Düzenlenen Sözleşmelerde de Yüzde 1 Uygulanır mı? Evet. Sözleşmenin 2023 veya 2024 yılında imzalanmış olması tek başına eski oranın uygulanmasını gerektirmez. 9707 sayılı Karar, oranı sözleşme tarihine göre değil, ödeme tarihine göre değiştirmiştir. Örneğin 2024 yılında başlayan bir mega yat projesinde: İşlemTarihOranBirinci avans15 Aralık 2024%5İkinci avans20 Mart 2025%5Hakediş ödemesi15 Nisan 2025%1Hakediş ödemesi30 Haziran 2025%1 Aynı sözleşmeye ilişkin ödemelerin farklı oranlara tabi olması mümkündür. Ödeme belgeleri proje ve tarih bazında ayrı izlenmelidir. Avans Ödemelerinden de Yüzde 1 Kesinti Yapılır mı? Evet. Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15’inci maddesi, kesintiye tabi ödemeler bakımından avansları da açıkça kapsamaktadır. Yıllara yaygın gemi veya yat inşaat işi için yüklenici şirkete 1 Nisan 2025’ten sonra yapılan avans ödemeleri de yüzde 1 kesintiye tabidir. Ödeme türüKesintiİşe başlama avansı%1Malzeme avansıİşin istihkak bedelinin parçasıysa %1Ara hakediş%1Fiyat farkı ödemesiİşle bağlantılıysa %1Kur farkı ödemesiHakedişle bağlantısına göre kesinti doğabilirTeminat iadesiÖdemenin gerçek niteliğine göre incelenir Avansın henüz faturaya bağlanmamış olması kesinti yapılmasını engellemez. Nakden ve Hesaben Ödeme Ne Anlama Gelir? Kesinti yalnızca paranın banka hesabından çıkması sırasında doğmaz. Ödeme: Nakit olarak yapılmışsa, Banka hesabına gönderilmişse, Yüklenicinin cari hesabına alacak kaydedilmişse, Yüklenicinin tasarrufuna sunulmuşsa, Borç başka bir alacakla mahsup edilmişse nakden veya hesaben ödeme gerçekleşmiş olabilir. Bu nedenle hakediş faturası yüklenicinin cari hesabına kaydedildiğinde, fiilî banka ödemesi daha sonra yapılacak olsa bile hesaben ödeme ve kesinti zamanı gündeme gelebilir. Dövizli hakedişlerde kesinti matrahı, ödemenin yapıldığı tarihteki döviz alış kuru dikkate alınarak hesaplanan Türk lirası karşılığı üzerinden belirlenir. Fatura veya hakediş tarihiyle ödeme tarihi arasında yüklenici lehine gerçekleşen kur farkı, yıllara yaygın işle doğrudan bağlantılıysa bu fark üzerinden de kesinti yapılması gerekir. Yalnızca dönem sonu değerlemesinden doğan ve henüz ödenmeyen kur farklarında ise ödeme bulunmadığından kesinti yapılmaz. (Gelir İdaresi Başkanlığı-Özelge) Yüklenicinin Şirket veya Gerçek Kişi Olması Sonucu Değiştirir mi? Kesintinin yasal dayanağı yüklenicinin mükellefiyet durumuna göre değişir: YükleniciYasal dayanakGemi inşaatı oranıTam mükellef sermaye şirketiKVK 15/1-a%1Tam mükellef gerçek kişi işletmesiGVK 94/3%1Dar mükellef kurumKVK 30%1 İstanbul Defterdarlığı özelgesinde yüklenici bir şirket olduğundan kesinti KVK 15 kapsamında değerlendirilmiştir. Güncel oran tablolarında gemi inşaat ve onarım işleri bakımından gelir vergisi ve kurumlar vergisi kesinti oranı yüzde 1’dir. (GİB-GELİR VERGİSİ KANUNUNUN 94. MADDESİNDE YER ALAN KESİNTİ ORANLARI) Alt Yükleniciye Yapılan Ödemelerde de Yüzde 1 Uygulanır mı? Ana yüklenicinin işi yıllara yaygın olsa bile alt yükleniciye yapılan her ödeme otomatik olarak yüzde 1 kesintiye tabi değildir. Alt yüklenicinin kendi sözleşmesi ayrıca incelenmelidir: Alt yüklenicinin işi gemi inşaat veya onarım işinin bir parçası mı? İş yalnızca mal tesliminden mi ibaret? Montaj ve inşaat sorumluluğu bulunuyor mu? Alt yüklenicinin sözleşmesi birden fazla takvim yılına yayılıyor mu? İş taahhüde bağlı mı? Gelir İdaresinin alt yüklenici işlerine ilişkin yaklaşımında, her sözleşmenin GVK 42 şartlarını kendi içinde taşıması aranmaktadır. Ana sözleşmenin yıllara yaygın olması, aynı yıl içinde biten bağımsız alt yüklenici işini kendiliğinden yıllara yaygın hale getirmez. (Gelir İdaresi Başkanlığı-(İ)-Yıllara Sari İnşaat İşinde Alt Yüklenicilere Yapılacak Hakediş Ödemelerinde Tevkifat hk.) Alt yüklenici işiDeğerlendirmeİki yıla yayılan yat gövdesi inşasıŞartlarla %1İki yıla yayılan gemi elektrik sistemlerinin yapım ve montajıSözleşme kapsamına göre %1 olabilirAynı yıl tamamlanan boya işiGVK 42 dışında olabilirHazır motorun teslimiMal teslimi, kesinti olmayabilirMotorun yapım ve montaj taahhüdüİşin bütününe göre incelenirBağımsız mühendislik danışmanlığıGVK 42 kapsamında olmayabilir İş Ne Zaman Bitmiş Sayılır? GVK 44’e göre: Geçici ve kesin kabul usulüne tabi işlerde, geçici kabul tutanağının idarece onaylandığı tarih, Diğer işlerde, işin fiilen tamamlandığı tarih, İş bırakılmışsa, fiilen bırakıldığı tarih işin bitim tarihi olarak kabul edilir. Mega yat yapım sözleşmesinde kamu ihale mevzuatındaki anlamda geçici kabul prosedürü bulunmuyorsa; yatın sözleşmeye uygun biçimde tamamlandığı, teslim edildiği ve müşteri tarafından kabul edildiği tarih önem kazanır. Teslim ve kabul süreci aşağıdaki belgelerle desteklenmelidir: Teslim ve kabul tutanağı, Deniz deneme tutanağı, Klas kuruluşu belgeleri, Bayrak ve tescil işlemleri, Müşteri kabul yazısı, Nihai hakediş, Sözleşme kapanış protokolü, Eksik ve kusur listesinin tamamlandığını gösteren kayıtlar. İşin Bitiminden Sonra Yapılan Ödemelerde Kesinti Var mı? İşin GVK 44’e göre tamamlandığı tarihten sonra aynı işle ilgili olarak ortaya çıkan gelir ve giderler, gerçekleştikleri dönemin sonucunda dikkate alınır. İş bittikten sonra yapılan ödemenin yalnızca daha önce kesinleşmiş hakediş borcunun geç ödenmesi mi, yoksa iş bitiminden sonra doğan yeni bir bedel mi olduğu ayrıca incelenmelidir. Gelir İdaresinin özelge yaklaşımında, geçici kabul tarihinden sonra ortaya çıkan ve bitim sonrası hasılat niteliği taşıyan ödemeler üzerinden yıllara yaygın inşaat stopajı yapılmaması gerektiği yönünde görüşler bulunmaktadır. (Gelir İdaresi Başkanlığı-Yıllara Sari İnşaat İşinde İşin Bitim Tarihinden Sonra Yapılacak Ödemeler Üzerinden Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı hk.) Bu nedenle teslim tarihinden sonraki her ödeme için otomatik yüzde 1 uygulanması yerine ödemenin tahakkuk ve hakediş tarihi belirlenmelidir. Kesinti Nihai Vergi midir? Hayır. Hakediş üzerinden yapılan yüzde 1 kesinti, yüklenici şirketin nihai kurumlar vergisi değildir. Kesinti: Yüklenicinin kurumlar vergisine mahsuben yapılır. Yüklenici açısından peşin ödenmiş vergi niteliğindedir. İşin bittiği yıl kesin olarak hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsup sonucunda fazla kesinti varsa iade veya diğer vergi borçlarına mahsup gündeme gelebilir. GVK 42 kapsamında işin kâr veya zararı, ara yıllarda kesin olarak beyan edilmez; işin bittiği yıl topluca tespit edilir. Yüzde 1 Kesinti Hesaplama Örneği Mega Yat A.Ş., bir müşterisi için birden fazla takvim yılına yayılan mega yat inşaatı yürütmektedir. 1 Haziran 2026 tarihinde onaylanan hakediş bedelinin 20.000.000 TL olduğunu varsayalım. Örnekte özelgenin konusu olmayan KDV uygulaması ayrıca ele alınmamıştır. AçıklamaTutarHakediş bedeli20.000.000 TLVergi kesintisi oranı%1Kurumlar vergisi kesintisi200.000 TLYükleniciye ödenecek net tutar19.800.000 TL Hesaplama: 20.000.000 TL × %1 = 200.000 TL Genel yüzde 5 oranı yanlışlıkla uygulansaydı: 20.000.000 TL × %5 = 1.000.000 TL Aradaki fark 800.000 TL olacaktır. Oranın yanlış uygulanması yüklenici açısından gereksiz finansman yükü ve iade süreci doğurabilir. Yüklenici Şirketin Muhasebe Kayıtları 1) Hakedişin kaydı KDV’nin ayrıca değerlendirilmesi kaydıyla: HesapBorçAlacak120 Alıcılar20.000.000 TL350 Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Hakediş Bedelleri20.000.000 TL 2) Hakedişin kesinti yapılarak tahsil edilmesi HesapBorçAlacak102 Bankalar19.800.000 TL295 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar200.000 TL120 Alıcılar20.000.000 TL Kesilen verginin işin bitimine kalan süre ve işletmenin hesap planına göre 193 veya 295 hesabında izlenmesi değerlendirilebilir. Bir yıldan uzun sürede mahsup edilmesi beklenen tutarlar uygulamada genellikle 295 hesapta takip edilmektedir. Kesinti bir gider değildir. İşin bittiği yıl kurumlar vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilecek vergi alacağıdır. İşi Yaptıran Şirketin Muhasebe Kayıtları Mega yatın işletmede kullanılmak üzere inşa ettirildiği ve yapım sürecinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabında takip edildiği varsayılmıştır. 1) Hakediş kaydı HesapBorçAlacak258 Yapılmakta Olan Yatırımlar20.000.000 TL320 Satıcılar20.000.000 TL 2) Kesinti yapılarak ödeme HesapBorçAlacak320 Satıcılar20.000.000 TL102 Bankalar19.800.000 TL360 Ödenecek Vergi ve Fonlar200.000 TL Kesilen 200.000 TL, işi yaptıran tarafından Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesiyle beyan edilerek vergi dairesine ödenmelidir. Yatın işletmede kullanılmak için mi, kiralama veya taşıma faaliyetinde mi, yoksa satış amacıyla mı inşa ettirildiğine göre kullanılacak maliyet ve varlık hesapları değişebilir. Yat İnşaatının KDV Durumu da Otomatik Olarak İstisna mıdır? Hayır. Hakediş üzerinden yüzde 1 kurumlar vergisi kesintisi uygulanması, işlemin KDV’den de istisna olduğu anlamına gelmez. Gemi ve yat yapımında KDV sonucu; Yatı satın alanın faaliyetine, Deniz taşıma aracı olarak kullanılıp kullanılmayacağına, KDV Kanunu’nun 13/a maddesindeki şartlara, İstisna belgesi bulunup bulunmadığına, Yatın ticari veya özel kullanımına, İşlemin yapım, tadil, bakım veya onarım niteliğine göre ayrıca belirlenmelidir. İstanbul Defterdarlığının 29.09.2025 tarihli özelgesi yalnızca yıllara yaygın inşaat işi ve hakediş kesintisi hakkındadır; KDV istisnası konusunda bir değerlendirme içermemektedir. Bu nedenle yüzde 1 stopaj uygulanması KDV bakımından tek başına sonuç doğurmaz. Dövizli Hakedişlerde Kesinti Nasıl Hesaplanır? Hakediş 1.000.000 avro ve ödeme tarihindeki döviz alış kuru 50 TL ise: AçıklamaTutarHakediş bedeli1.000.000 avroÖdeme tarihindeki kur50 TLTürk lirası karşılığı50.000.000 TLKesinti oranı%1Kesilecek vergi500.000 TL Dövizli ödemelerde ödeme tarihindeki Türk lirası karşılığı esas alınır. Fatura tarihinden ödeme tarihine kadar yüklenici lehine oluşan ve ödenen kur farkları da hakedişin bir parçası olarak kesintiye tabi olabilir. Buna karşılık yalnızca geçici vergi veya dönem sonu değerlemesi nedeniyle kayda alınan kur farklarında ödeme bulunmadığından kesinti yapılmaz. (Gelir İdaresi Başkanlığı-Hakediş ödemelerinin bankalarda değerlendirilmesi sonucu elde edilen faiz ve repo gelirleri ile döviz cinsinden yapılan hakediş ödemelerinin vergi kanunları karşısındaki durumu hk.) Proje Bazında Hangi Kayıtlar Tutulmalıdır? Yıllara yaygın mega yat işlerinde her proje ayrı izlenmelidir. İzlenecek bilgiAçıklamaProje koduHer yat için ayrı kodSözleşme tarihiTaahhüt ilişkisinin başlangıcıFiilî başlangıç tarihiİşin yıllara yaygınlık kontrolüTahmini bitiş tarihiGVK 42 değerlendirmesiHakediş tutarıBrüt ödeme tutarıAvanslarTarih ve oran bazındaKesilen vergiler%5 ve %1 dönemleri ayrıMaliyetlerYata doğrudan bağlı giderlerMüşterek gider payıDağıtım anahtarıylaTeslim ve kabul tarihiİşin bitim yılıKesinti belgeleriMahsup ve iade dosyasıKur farklarıÖdeme ve değerleme ayrımı Hakediş stopajının beyanı ve yüklenici tarafından muhasebe takibi hakkında ayrıca başlıklı içeriğe bakılabilir. Uygulamada En Çok Yapılan Hatalar Hatalı uygulamaDoğru yaklaşımHer yat üretimini yıllara yaygın iş saymakTaahhüt ve başkası hesabına yapım şartı aranmalıdırYat yapımına genel yüzde 5 oranını uygulamak1 Nisan 2025’ten itibaren şartları taşıyan işlerde %1 uygulanırSözleşme tarihine göre oran belirlemekÖdeme tarihi esas alınmalıdırAvanslardan kesinti yapmamakAvanslar da kesinti kapsamındadırAynı yıl biten işe kesinti uygulamakBirden fazla takvim yılı şartı aranırAna iş yıllara yaygın diye bütün taşeronlara kesinti yapmakHer alt sözleşme ayrıca incelenmelidirYalnızca yatın uzunluğuna göre oran belirlemekİşin hukuki ve fiilî niteliği önemlidirKesilen vergiyi gider yazmakPeşin ödenen vergi olarak izlenmelidirTahsilat sonrası banka kur farkına stopaj yapmakHakedişle bağlantı ve ödeme niteliği incelenmelidirDönem sonu değerleme kur farkında kesinti yapmakÖdeme yoksa kesinti yapılmazYüzde 1 stopaj nedeniyle KDV istisnası uygulamakKDV şartları ayrıca kontrol edilmelidirBütün yat projelerini aynı hesapta izlemekHer proje ayrı takip edilmelidirİşin teslim tarihini belgelememekGVK 44 açısından kabul ve teslim belgeleri saklanmalıdırÖzelgeyi bütün yat işlemleri için otomatik sonuç saymakSomut sözleşmenin şartları incelenmelidir Sık Sorulan Sorular Mega yat inşaatı hakedişlerinde stopaj oranı kaçtır? Taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılan ve birden fazla takvim yılına yayılan mega yat inşaatlarında, 1 Nisan 2025 tarihinden itibaren yapılan hakediş ödemelerinde oran yüzde 1’dir. (Gelir İdaresi Başkanlığı) Yat yapımı gemi inşaat işi sayılır mı? İstanbul Defterdarlığının özelgedeki görüşüne göre yat yapımı, yıllara yaygın inşaat uygulamasında gemi inşaat işi olarak değerlendirilir. İş aynı yıl içinde tamamlanırsa yüzde 1 kesinti yapılır mı? Hayır. İş birden fazla takvim yılına yayılmıyorsa GVK 42 kapsamına girmez ve yıllara yaygın inşaat kesintisi yapılmaz. İşletmenin kendi adına ürettiği yat GVK 42 kapsamında mıdır? Kendi nam ve hesabına stok amacıyla üretilen ve daha sonra satılan yatlar genel olarak taahhüde bağlı olarak başkası hesabına yapılan inşaat işi niteliğinde değildir. Avans ödemesinde yüzde 1 kesinti yapılır mı? Evet. Yıllara yaygın gemi veya yat inşaatına ilişkin avans ödemeleri de kesinti kapsamındadır. Sözleşme 2024 yılında imzalanmışsa oran yüzde 5 mi olur? Sözleşmenin 2024 yılında imzalanmış olması sonucu değiştirmez. 1 Nisan 2025 ve sonrasında yapılan ödemelerde yüzde 1 uygulanır. Hakediş faturası 2025 Mart ayında, ödeme nisan ayında yapılırsa oran nedir? Nakden veya hesaben ödemenin hangi tarihte gerçekleştiği belirlenmelidir. Hesaben ödeme mart ayında gerçekleşmemiş ve ödeme nisan ayında yapılmışsa yüzde 1 oranı gündeme gelir. Alt yükleniciye yapılan ödemede de yüzde 1 uygulanır mı? Alt yüklenicinin üstlendiği işin gemi inşaat veya onarım işi niteliğinde olması ve kendi sözleşmesinin de birden fazla takvim yılına yayılması gerekir. Ana sözleşmenin yıllara yaygın olması tek başına yeterli değildir. Kesilen yüzde 1 vergi gider midir? Hayır. Yüklenici açısından peşin ödenen vergidir ve işin bittiği yıl hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilir. Yat yapımında yüzde 1 stopaj varsa KDV de istisna mıdır? Hayır. KDV Kanunu’ndaki gemi ve deniz taşıma araçlarına ilişkin istisna şartları ayrıca değerlendirilmelidir. Sonuç İstanbul Defterdarlığının 29.09.2025 tarihli özelgesine göre 47–52 metre uzunluğundaki mega yatların yapımı; Taahhüde bağlı olarak başka bir kişi veya şirket hesabına yapılıyorsa, Gemi veya yat inşaatı niteliğindeyse, Birden fazla takvim yılına yayılıyorsa, Gelir Vergisi Kanunu’nun 42’nci maddesi kapsamında yıllara yaygın inşaat ve onarma işi olarak değerlendirilir. Bu durumda: 1 Nisan 2025’ten itibaren yapılan hakediş ödemelerinde yüzde 1 kesinti uygulanır. İşe ilişkin avans ödemeleri de yüzde 1 kesintiye tabidir. Sözleşmenin 1 Nisan 2025’ten önce imzalanmış olması yeni oranın uygulanmasını engellemez. Oran, yatın uzunluğundan değil işin gemi veya yat inşaatı niteliğinden kaynaklanır. İş aynı takvim yılı içinde tamamlanıyorsa yıllara yaygın inşaat kesintisi yapılmaz. İşletmenin kendi nam ve hesabına üretip daha sonra sattığı yatlarda GVK 42 uygulanmaz. Alt yüklenicilerin sözleşmeleri kendi koşulları çerçevesinde ayrıca incelenir. Kesilen vergi yüklenici açısından nihai vergi değil, işin bittiği yıl mahsup edilecek peşin vergidir. Kurumlar vergisi kesintisi ile KDV uygulaması birbirinden bağımsızdır. İşin bitim tarihi, teslim ve kabul belgeleriyle açık biçimde tevsik edilmelidir. 2026 yılı itibarıyla yıllara yaygın gemi inşaat ve onarım işlerinde yüzde 1 oranı yürürlüktedir. Güncel oran tablosunda raylı sistem, gemi ve nükleer santral inşaat ve onarım işleri yüzde 1; diğer yıllara yaygın inşaat ve onarım işleri yüzde 5 oranına tabidir. (Gelir İdaresi Başkanlığı) Yasal Dayanak Tablosu MevzuatMadde veya düzenlemeKonu193 sayılı Gelir Vergisi KanunuMadde 42Yıllara yaygın inşaat ve onarma işleri193 sayılı Gelir Vergisi KanunuMadde 43Müşterek genel gider ve amortismanların dağıtımı193 sayılı Gelir Vergisi KanunuMadde 44İşin bitim tarihi193 sayılı Gelir Vergisi KanunuMadde 94/3Gerçek kişi yüklenicilere yapılan hakediş ödemelerinde kesinti5520 sayılı Kurumlar Vergisi KanunuMadde 15/1-aTam mükellef kurumlara yapılan hakediş ödemelerinde kesinti5520 sayılı Kurumlar Vergisi KanunuMadde 30Dar mükellef kurumlara yapılan hakediş ödemelerinde kesinti5520 sayılı Kurumlar Vergisi KanunuMadde 34Kesilen vergilerin mahsubu213 sayılı Vergi Usul KanunuMadde 271Gemi inşa giderlerinin maliyet bedeli213 sayılı Vergi Usul KanunuMadde 413Özelgelerin hukuki dayanağı4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili KanunuMadde 2Gemi ve yat tanımları2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu KararıGüncel Karar metniKurumlar vergisi kesinti oranları9707 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı29.03.2025Gemi inşaat ve onarım işlerinde oranın %1’e indirilmesi11344 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı19.05.2026Nükleer santral işlerinde %1 oranıİstanbul Defterdarlığı Özelgesi29.09.2025 tarih ve 62030549-125-1226399Mega yat inşaatı hakedişlerinde %1 kesinti Bu özelge, Vergi Usul Kanunu’nun 413’üncü maddesi kapsamında başvuru sahibinin sunduğu sözleşme, faaliyet ve olaylara göre verilmiştir. Diğer mükellefler bakımından kanun veya genel düzenleyici işlem niteliğinde değildir. Bununla birlikte Gelir İdaresinin mega yat yapımını gemi inşaat işi kapsamında değerlendirdiğini göstermesi bakımından önemlidir. Bu yazıda verilen bilgiler genel bilgilendirme mahiyetinde olup, kişilerin, işletmelerin, kurumların ve bu içerikteki olayla benzer durumları bulunan işletmelerin/kişilerin konunun uzmanı mali müşavir ve diğer uzmanlardan kendi işletmeleri özelinde profesyonel destek almalarının önemli olduğunu belirtiriz. SMMM ve YMM’lerde Ev-Ofis ve SGK’lı Çalışma: Büro Açma Şartları Nelerdir? Yansıtma Faturası, KDV Beyanı ve Transit Ticaret Muhasebe Kayıtları Nasıl Yapılır? Kaynak: Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Yazının yayımlandığı tarihten önceki ve/veya sonraki tarihte içerikteki bilginin güncel olmayabileceğini, geçici veya kalıcı olarak başka yasal düzenlemeler olabileceğini göz önünde bulundurunuz ve kendi durumunuza özel doğru bilgi için konuyla ilgili meslek erbabına/uzmanına danışmanız menfaatinize olacağını unutmayınız. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir. İçeriğin tamamı veya bir kısmı ticari amaçla izinsiz kopyalanamaz aksi durumda yasal işlem yapılır.