Sosyal Güvenlik Kurumu, 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelge ile ihale konusu işler ve özel nitelikteki inşaat işlerinde ilişiksizlik belgesi sürecini yeniden şekillendirdi. 16.05.2026 tarihli Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği değişikliği doğrultusunda hazırlanan genelge, 2011/13 sayılı Genelge’nin birçok bölümünü güncelliyor. İşverenlerin ve mali müşavirlerin bilmesi gereken önemli noktaları derledik. “Ön Değerlendirme” Artık “Araştırma İşlemi” Genelge, terminolojide de önemli bir değişikliğe gidiyor: daha önce “ön değerlendirme” olarak adlandırılan süreç artık “araştırma işlemi” olarak tanımlanıyor. İkinci bölümün başlığı da “Araştırma İşlemi ve İlişiksizlik Belgesi Verilmesi Süreci” şeklinde güncellendi. Bu değişiklik sadece isim değil; sürecin kamu kurumlarından bilgi/belge temini, kontrol ve asgari işçilik tespiti aşamalarına ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenlendi. İnşaat Maliyeti Hesabında Artık Aritmetik Ortalama Esas Özel nitelikteki inşaat işlerinde birim maliyet bedeli hesabı köklü şekilde değişti. Eskiden sadece inşaatın bittiği yıla ait birim maliyet bedeli esas alınırken, yeni düzenlemeyle inşaatın başladığı yıldan bitirildiği yıla kadarki (bitirildiği yıl hariç) tüm yılların birim maliyet bedellerinin aritmetik ortalaması kullanılacak. Bu değişiklik: 16.05.2026 tarihi ve sonrasında biten inşaatlarda, Bu tarihten önce bitmiş olup henüz araştırması yapılmamış veya fark prim borcu kesinleşmemiş inşaatlarda doğrudan uygulanacak. İki yıl veya daha kısa sürede tamamlanan işlerde hesaplama yöntemi değişmiyor; ancak iki yıldan uzun süren işlerde daha önce yapılmış araştırmalar iptal edilip yeniden hesaplanacak. Kısmi İlişiksizlik Belgesi Uygulaması Netleşti İnşaatın tamamlanan bölümleri için, işverenin talebi halinde ayrı asgari işçilik araştırması yapılarak kısmi ilişiksizlik belgesi verilebilmesi artık daha net kurallara bağlandı. Daha önce kısmi ilişiksizlik belgesi verilen bölümlerin yüzölçümü ve bildirilen kazanç tutarları, sonraki hesaplamalarda tekrar dikkate alınmayacak — böylece mükerrer değerlendirme önleniyor. Genelgedeki çok sayıda sayısal örnek, bu hesaplamanın pratikte nasıl işleyeceğini ayrıntılı şekilde ortaya koyuyor. 2 Yıl Boyunca Bildirim Yapılmayan İşyerleri Re’sen İncelenecek Kapanma, terk veya tasfiye söz konusu olmadığı halde en az iki yıl süreyle sigortalı çalıştırılmayan özel nitelikteki inşaat işyerleri, Kurumca kendiliğinden (re’sen) araştırmaya tabi tutulacak. Bu durumdaki dosyalar için önce ruhsat vermeye yetkili makamlarla yazışma yapılacak, inşaatın tamamlanma seviyesi ve tarihi bu bilgiler üzerinden belirlenecek. Gerekli görülmesi halinde sosyal güvenlik denetmenleri devreye girecek. Bu düzenleme, geriye yürümezlik ilkesi gereği 2026 Mayıs dönemi ve sonrasından itibaren işletilecek. İhale Konusu İşlerde İstihkak Bildirimine Göre Kademeli Araştırma İşin geçici kabulü eksiksiz yapıldığı halde toplam istihkak tutarı henüz bildirilmemişse, işverenin talebi üzerine o ana kadar ödenen hakediş tutarı üzerinden araştırma yapılabilecek — ancak bu aşamada ilişiksizlik belgesi düzenlenmeyecek. Daha sonra toplam istihkak bildirildiğinde, önceki araştırmada esas alınan tutar düşülerek kalan kısım üzerinden nihai araştırma yapılacak ve ilişiksizlik belgesi bu aşamada verilecek. İş Bitim Tarihinin Tespitine Netlik Getirildi İhale konusu işlerde iş bitim tarihi artık şu şekilde belirlenecek: geçici kabul tutanağında eksik/kusur belirtilmemişse tutanaktaki tarih, eksik/kusur varsa bunların giderildiği tarih esas alınacak. Geçici veya kesin kabule tabi olmayan işlerde ise ihale makamının bildirdiği tarih geçerli olacak. İşverenler ve Mali Müşavirler İçin Ne Anlama Geliyor? Bu değişiklikler, özellikle uzun süreli inşaat projelerinde ve devam eden ihale işlerinde fark prim hesaplamalarını doğrudan etkiliyor. Aritmetik ortalama yöntemine geçiş bazı durumlarda işveren lehine, bazı durumlarda aleyhine sonuç doğurabilir. Devam eden veya yakın zamanda tamamlanan inşaat/ihale işi bulunan işverenlerin, dosyalarının hangi hesaplama yöntemine tabi olacağını netleştirmek için ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğü ile iletişime geçmeleri önerilir. Bu yazı, SGK’nın 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelgesi esas alınarak hazırlanmıştır. Somut dosyanıza özgü değerlendirme için bir mali müşavir veya SGK ile görüşmenizi öneririz. Kaynak: SGK’nın 26.06.2026 tarihli ve 2026/16 sayılı Genelgesi Yasal Uyarı: Bu içerikte yer alan bilgi, görsel, tablolar, açıklama, yorum, analiz ve bir bütün olarak içeriğin tamamı sadece genel bilgilendirme amacıyla verilmiştir. Kişi veya kuruma özel profesyonel bir bilgilendirme ve yönlendirmede bulunma amacı güdülmemiştir. Konu ile benzerlik gösterse de her işletmenin kendi özel şartları nedeniyle farklı durumları olabilir. Bu nedenle, bu yazıda belirtilen içerikte yola çıkarak işletmenizi etkileyecek herhangi bir karar alıp uygulamaya geçmeden önce, uzmanına danışmanız menfaatiniz gereğidir. Muhasebenews veya ilişkili olduğu kişi veya kurumlardan hiç biri, bu belgede yer alan bilgi, tablo, görsel, görüş ve diğer türdeki tüm içeriklerin özel veya resmi, gerçek veya tüzel kişi, kurum ve organizasyonlar tarafından kullanılması sonucunda ortaya çıkabilecek zarar veya ziyandan sorumlu değildir.